از هفته آینده هفت روز مدیریت در بم را تا پنجم دیماه روز از بین رفتن بیش از 30000 نفر انسان را در 11 ثانیه مرور میکنیم. با نظرات خودتان من را در این امر مهم همراهی کنید.
دخالتهايي در مورد كاهش احتمال خطر براي پيشرفت
ايمني
در برنامه ريزي براي كاهش احتمال خطر، تأثير
مداخله هاي هدفمند در مورد اعضاي مختلف گروه و گروهها از زمانيكه خطرات به صورتي
متفاوت درك شوند و از زماني كه گروههاي مختلف آسيب پذيريهاي مختلفي داشتند تجزيه و
تحليل مي شود.
فوايد و مضرات هر معياري قبل از اينكه اولويت دهي
شوند مشخص مي شود. ديگر ابزارهايي كه براي تجزيه و تحليل و اولويت دهي راههاي كاهش
احتمال خطر گروه استفاده مي شوند شامل درخت راه حل، طبقه بندي و امتياز است.
در زير برخي از مداخله هاي كاهش احتمال خطر آمده
است كه مي توان از آنها براي كاهش فاجعه و كاهش آسيب از طريق ساخت تواناييها
استفاده كرد.
بدست آوردن شرايط امن
ارزيابي احتمال خطر گروهي آموزش
آگاهي عمومي
برنامه ريزي كاهش احتمال خطر فاجعه آموزش آمادگي در برابر
فاجعه
قالب بندي و تقويت سازمان واكنش در برابر
فاجعه تمرينات شبيه سازي و
تمرينات انتقال
قالب بندي و تقويت سازمان واكنش در برابر
فاجعه توجه به منازل و تسهيلات
گروهي
سازماندهي گروهي آموزش به كاركنان بهداشت
تنوع منابع معيشتي آموزش فوري مؤثر و به موقع
تقويت معيشت فعلي
تقويت روشهاي سازگاري
كاهش فشارها
عملكردهاي پيوسته كشاورزي
عملكردهاي كشاورزي ادامه يافتني همكاري در فروش
درختچه مشكلات سطح سواد
مديريت استفاده از زمين عمليات
حمايت محلي
خدمات بهداشتي مذاكرات گروهي
ادامه مطلب
برنامه كاهش احتمال خطر بر پايه گروهي
مفاهيم كليدي :
1- معيارهاي كاهش احتمال خطر فاجعه ، مسائل تعديل فاجعه، كاهش آسيب پذيري و
افزايش توانايي ها براي سازگاري يا در مقابل ايستادن تأثيرات منفي بلايا را در بر
مي گيرد.
2- از نتايج ارزيابي احتمال خطر (ارزيابي توان آسيب پذيري فاجعه، معيارهايي كافي
و مناسب كاهش احتمال خطر فاجعه با استفاده از ابزارهايي مانند مدل كاهش فاجعه،
درخت راه حل مشكلات و طبقه بندي مشخص شده اند.
معيارهاي كاهش احتمال خطر فاجعه
بعد از يك ارزيابي قابل درك و تأثيرات احتمال خطر
فاجعه ، مرحله ممكن عملي و تعدادي از راهها براي حمايت از مردم دارايي و محيط آنها
انتخاب مي شوند. اين معيارها هدفشان كاهش و برنامه ريزي در مورد احتمال خطر فاجعه
است.
چارچوبي در مورد اينكه چگونه اشخاص، خانوارها و
يا جامعه خود را با خطرات ناشي از محيط سازگار مي كنند توسط كيتز(1978 ) فراهم شده
است. به قسمت سوم در جلسه اي در مورد ارزيابي احتمال خطر مشاركت در فاجعه بر مبناي
گروهي به چارچوب ارزيابي خطر كه براي چارچوب كيتز (1978 ) است مراجعه كنيد.
مردم و گروهها خود را با محيط از طريق قبول و تأييد بلايا سازگار مي كنند. پذيرش يك عنصر زيست شناسي يا فرهنگي است براي مثال پذيرش سرماي بسيار زياد. تأييد كردن واكنشهاي كوتاه مدتي اند كه به كار گرفته ميشوند.
1. بشر از سازگاري با تغييرات استفاده مي
كنندشروع بلايا را تغيير مي دهد
2. مشخصات استفاده بشر از
3. مشخصات وقايع طبيعي
4. تنظيم و تغييرات بلاياي طبيعي
ادامه مطلب
ارزيابي احتمال خطر مشاركت با تمرينات عملي(ادامه)
روال كلي ابزارها براي PCRA
اطلاعات دسته دوم را مطالعه كنن خصوصا اطلاعات
منطقه اي / استاني را كه با يلايا، احتمال خطر، آسيب پذيريها و تواناييها در
ارتباط مي باشند.
نماي
تاريخي نقشه برش عرضي
تقويم
فصلي
تجزيه
و تحليل شبكه سازماني و اجتماعي
ارزيابي
بهداشت و تغذيه
معيشت
سازگاري تجزيه و تحليل
درختچه
مشكلات
طبقه
بندي
ادامه مطلب
ارزيابي احتمال خطر مشاركت با تمرينات عملي
- ايجاد حسن تفاهم با مردان و زنان، ثروتمند و فقير، پير و جوان و مردم با
زمينه قوي و نژادي مختلف و از جوامع مختلف
- رفتار آنها دوستانه باشد، علاقه مند باشند و از لحاظ فرهنگي حساس باشند،
راحت و روراست باشند، از اينكه مردم احساس ناراحتي كنند خود داري كنند.
- گوش دهند و تحقيق كنند و وقت زيادي براي ديگر بيانات در نظر بگيرند.
- انتخاب ابزارهاي PRA كه مناسب شرايط
محلي اند و درك اين مطلب كه همه ابزارهاي PRA
براي موقعيت ها و گروهاي اجتماعي مناسب نيستند.
- مشاركت در بحث هايي كه تبادل اطلاعات به صورت دو طرفه است.
- صبور باشند و اما اين رويه را با ملايمت به پيش برند.
- در مورد نقطه نظرات افراد و گروههاي ضعيف تر نيز تحقيق كنند.
- تبادل اطلاعات داشته باشند.
- به مردم فقط كافي در خصوص ارتباط و در نظر گرفتن عقايد بدهند.
- خودآگاه و انتقاد پذير باشند، خودشان كار خود را مورد قضاوت قرار دهند و
از تمايلات شخصي دوري كنند.
- از مردم ياد بگيرند نه اينكه براي آنها كنفرانس دهند.
- صحت اطلاعات استفاده شده در منابع مختلف را بازبيني و دوباره بازبيني
كنند.
- به تدريج ارائه دهند كه اطلاعات از كجا آمده اند و نقطه ضعفها در كجا
قرار دارد.
- اشتباهات را بپذيرند و از اشتباهات درس بگيرند
- اطمينان حاصل كنند كه توقعات روستاييان خيلي زود بالا نرفته است و از
دادن قولهايي كه توان انجام آنرا ندارند دوري كنند.
- سئوالاتي را مطرح كنند كه توضيحات و نقطه نظراتي با خود به همراه آورد
به جاي اينكه سئوالاتي را مطرح كنيد كه فقط با بله يا خير پاسخ داده شوند.
- برنامه هاي PRA را تا آنجا كه
امكان دارد با روند فصلي و روزانه روستاييان هماهنگ كنيد.
ادامه مطلب
ارزيابي احتمال خطر مشاركت با تمرينات عملي
مفاهيم كليدي
1- مانند تأييد فوري
مشاركت، ارزيابي احتمال خطر مشاركت بر پايه گروهي فقط ابزارها و روشهايي نيست كه
ديدگاهي از اختيارات گروهي را از طريق مشاركت در جمع آوري و تجزيه تحليل اطلاعات و
برنامه عملكرد كاهش احتمال خطر داشته باشد.
2- جعبه اي از
ابزارها را مي توان به صورت متوالي به منظور داشتن تاريخچه اي كلي تا جزئيات بيشتر
در گروه را در خصوص احتمال خطر فاجعه در جامعه، منازل و در سطح شخصي داشت.
تأييديه سريع محلي (RRA
) و تأييديه سريع مشاركت (PRA ) در برنامه ريزي
پيشرفت در سطحي گسترده به كار گرفته شده است. ابعاد و روشهاي آن شامل چارچوب گروهي
بر پايه مديريت بحران مي باشند. تأييد و پذيرش در گروه بر اساس مديريت احتمال خطر
فاجعه، ابزارهاي PRA هم اكنون به
عنوان ابزارهاي ارزيابي احتمال خطر مشاركت در گروه دلالت دارند (PCRA
)
ادامه مطلب
ابزارهايي براي استفاده در ارزيابي فاجعه
· ماتريس فاجعه
· نقش فاجعه
· تقويم فصلي
· تاريخچه يا خط زماني
· نقشه فاجعه عناصري را كه در معرض خطر قرار دارند را نشان ميدهد.
· برش عرضي
· تقويم فصلي
· تاريخچه
· خط زمان
· تجزيه و تحليل كانونها و شبكه اجتماعي
· تجزيه و تحليل معيشت
· درخت مشكلات
· مدل كرانچ در مورد فاجعه
· تمركز روي بحث گروهي
· ارزيابي توانايي
· همه ابزارها براي ارزشيبابي آسيب پذيري
· منبع نقشه جنسيت
· تجزيه و تحليل فوايد بدست آمده
· نمايش گروهي
- طبقه بندي و امتياز دهي
- نقشه
- به سرعت مي توان با گروه رابطه برقرار كرد.
- شركت كنندگان آزادانه و به طور صريح عقايد
خود را بيان مي كنند.
- اعتماد سازي در افراد گروه در اين خصوص كه
آنها مي دانند و مي توانند انجام دهند.
- مردم بابت كارهايي كه خود انجام داده اند و
نتايج آن را مي بينند پاداش دريافت مي كننند.
- ابزارهاي مفيد براي ايجاد آگاهي و انگيزه
- ايجاد اطلاعات صحيح و مردم مي توانند حرف
دلشان را بيان كنند.
- بافت خاصي است.
- تغيير درك كاركنان مختلف
- مثلث سازي اطلاعات روشي براي ارزيابي است
- متوازي كردن گرايشات و داشتن روحيه انتقاد
پذيري
- هدف PRA تمركز زدايي، دموكراسي، تنوع، مشاركت گروهي و اختيار دادن
است.
- زمان بردن
- برخي اوقات اطلاعات كمي بدست نمي آمدند.
- زمان بردن براي طبقه بندي مردم به گروهها
- مهارت و تسهيلات تسهيل كنندگان
ابزارهايي كه در PCRA
استفاده مي شوند كدامند؟
از چه توالي اي براي ايجاد اطلاعات كمكي و نيز
اطلاعات خاص در سطح گروه، خانوارها و اشخاص مي توان استفاده كرد؟
ابزارهاي خاص براي ارزيابي فاجعه، ارزيابي آسيب
پذيري و ارزيابي توانايي كدامند؟
ادامه
براي يافتهاي اجتماعي خاص ابزارها و روشهاي زير
از PCRA را مي توان تنظيم
و انتخاب كرد. ابزارهاي جديد را نيز مي توان گسترش داد. ابزارهاي خاصي كه در PCRA
مفيدند شامل موارد زير مي باشند:
1- مروري بر اطلاعات
دسته دوم- جمع آوري اطلاعات از منابعي كه به چاپ رسيده اند يا نرسيده اند (نقشه
ها، عكسهاي اهدايي، بريده جرايد، روزنامه ها، گزارشها) براي اينكه بافت و موقعيت
را مرور كنند.
2- مشاهده مستقيم – مشاهدات اصولي از مردم در ارتباطات آنها، اهداف،
وقايع، مراحل و ثبت اين مشاهدات براي بدست آوردن تصويري بهتر از گروه.
3- مصاحبه نيمه
ساختاري – بحث به صورت غيررسمي و محاوره اي به
روشي كه از سئوالات قابل انعطاف راهنمايي كننده براي بدست آوردن اطلاعات كلي و خاص
استفاده مي كند ونيز مشكلات و موقعيت ها را ارزيابي مي كند و برنامه ها را بحث مي
كند. نمونه هايي از مصاحبه هاي نيمه ساختاري،مصاحبه هاي گروهي اند كه روي بحث گروهي، مصاحبه با افراد
و مصاحبه آگاهي دهنده اصلي تمركز مي دهند.
4- نمايش، نقش بازي
كردن و شبيه سازي- اينكه چه كساني تحت تأثير قرار گرفته اند و در طول فاجعه چه
مواردي آسيب ديده اند يا اينكه گروه چگونه براي پاسخگويي به بلاياي خاص آماده مي
شود.
5- نمودارها و
ابزارهاي تجسمي – نمودارها و
ابزارهاي تجسمي ارائه اطلاعات به صورت مصور يا سمبليك اند و عنصر مركزي در ارزيابي
مشاركت در احتمال خطرند. نقشه ها، نمونه ها، جدولها، و ماتريسها كمكهاي آموزشي در
زمينه تجزيه و تحليل، مقايسه و ايجاد ارتباط و روند هستند.
a
) نمودي از تاريخچه - جمع آوري اطلاعاتي
از گذشته براي درك موقعيت فعلي
b
) نقشه – مروري فضايي بر مشخصات اساسي و نشانه
ها، منازل و تسهيلات گروهي كه نسبت به خطرات خاصي آسيب پذيرند، مشخص كردن موقعيت
منابعي كه براي آمادگي، كاهش، و واكنش فوري مي توانند بسيج شوند.
C
)مدل – ارائه ابعاد مختلفي از گروه كه از ماسه،
خاك رس، و ديگر مواد طبيعي استفاده مي كنند.
D)
برش – يك گردش قاعده مند در گروه براي مشخص
كردن زمينهاي مختلف استفاده شده، فعاليتهاي اقتصادي، روشهاي بومي شناسي و غيره در
حاليكه يادداشت برداري انجام مي شود، عكس گرفته مي شود و سئوالاتي در خصوص اطلاعات
كليدي پرسيده مي شود.
E)
تقويم فصلي – ايجاد تقويمي فصلي، زمانيكه گروه با
بلاياي خاص روبرو مي شود، محصولات خاص، اقتصاد و فعاليتهاي فرهنگي اجتماعي مردان،
زنان و بچه ها ارائه مي شود.
f)
تجزيه و تحليل مراكز و شبكه اجتماعي – نشان دادن
مراكز، سازمانها و اشخاص كليدي در گروه و مشخص كردن روابط و اهميت آنها در تصميم گيري.
g)
معيشت / تجزيه و تحليل طبقه – نموداري كه
منابع معيشت و هزينه هاي خانوارها را براي درك رفتار، تصميم گيري و وفق دهي با روشها ارائه ميدهد.
h)
منبع نقشه هاي مربوط به جنسيت – تفاوت جنسيت را
در منابع استفاده شده نشان مي دهد و دستيابي و كنترل به منابع را مشخص مي كند.
i)
فوايد جنسيت در ماتريس – تاريخچه اي از
تفاوت جنسيت در بدست آوري و كنترل محصولات توليد شده.
j)
درخت مشكلات – مشكلات، تأثيرات و دلايل ريشه اي را
مشخص مي كند.
k)
طبقه بندي و امتياز دان – ابزاري براي
مشخص كردن درك مردم ، بيرون كشيدن معيارهي مردم و درك انتخاب آنها در خصوص اندازه
گيري و اولويت دهي احتمال خطر فاجعه بايد ارائه شود و معيارها نيز بايد انتخاب
شود.
ادامه مطلب
حضرت فاطمه معصومه (س) در روز اول ذيقعده سال 173 هجري، در شهر مدينه چشم به جهان گشود. اين بانوي بزرگوار، از همان آغاز، در محيطي پرورش يافت که پدر و مادر و فرزندان، همه به فضايل اخلاقي آراسته بودند. عبادت و زهد، پارسايي و تقوا، راستگويي و بردباري، استقامت در برابر ناملايمات، بخشندگي و پاکدامني و نيز ياد خدا، از صفات برجسته اين خاندان پاک سيرت و نيکو سرشت به شمار مي رفت. پدران اين خاندان، همه برگزيدگان و پيشوايان هدايت، گوهرهاي تابناک امامت و سکان داران کشتي انسانيت بودند.
سرچشمه دانش
حضرت معصومه (س) در خانداني که سرچشمه علم و تقوا و فضايل اخلاقي بود، پرورش يافت. پس از آنکه پدر بزرگوار آن بانوي گرامي به شهادت رسيد، فرزند ارجمند آن امام، يعني حضرت رضا (ع) عهده دار امر تعليم و تربيت خواهران و برادران خود شد و مخارج آنان را نيز بر عهده گرفت. در اثر توجهات زياد آن حضرت، هر يک از فرزندان امام کاظم (ع) به مقامي والا دست يافتند و زبانزد همگان گشتند. ابن صباغ ملکي در اين باره مي گويد: �هر يک از فرزندان ابي الحسن موسي معروف به کاظم، فضيلتي مشهور دارد�.بدون ترديد بعد از حضرت رضا (ع) در ميان فرزندان امام کاظم(ع) حضرت معصومه (س) از نظر علمي و اخلاقي، والا مقام ترين آنان است. اين حقيقت از اسامي، لقب ها، تعريف ها و توصيفاتي که ائمه اطهار (ع) از ايشان نموده اند، آشکار است و اين حقيقت روشن مي سازد که ايشان نيز چون حضرت زينب (س) �عالمه غير معلمه� بوده است.
مظهر فضايل
حضرت فاطمه معصومه (س) مظهر فضايل و مقامات است. روايات معصومان (ع) فضيلت ها و مقامات بلندي را به آن حضرت نسبت مي دهد. امام صادق (ع) در اين باره مي فرمايند: �آگاه باشيد که براي خدا حرمي است و آن مکه است؛ و براي پيامبر خدا حرمي است و آن مدينه است. و براي امير مومنان حرمي است و آن کوفه است. بدانيد که حرم من و فرزندانم بعد از من، قم است. آگاه باشيد که قم، کوفه کوچک ماست، بدانيد بهشت هشت دروازه دارد که سه تاي آن ها به سوي قم است. بانويي از فرزندان من به نام فاطمه، دختر موسي، در آن جا رحلت مي کند که با شفاعت او، همه شيعيان ما وارد بهشت مي شوند.�
مقام علمي حضرت معصومه (س)
حضرت معصومه (س) از جمله بانوان گرانقدر و والا مقام جهان تشيع است و مقام علمي بلندي دارد. نقل شده که روزي جمعي از شيعيان، به قصد ديدار حضرت موسي بن جعفر (ع) و پرسيدن پرسش هايي از ايشان، به مدينه منوره مشرف شدند. چون امام کاظم (ع) در مسافرت بود، پرسش هاي خود را به حضرت معصومه (س)که در آن هنگام کودکي خردسال بيش نبود، تحويل دادند. فرداي آن روز براي بار ديگر به منزل امام رفتند، ولي هنوز ايشان از سفر برنگشته بود. پس به ناچار، پرسش هاي خود را باز خواستند تا در مسافرت بعدي به خدمت امام برسند، غافل از اين که حضرت معصومه (س)جواب پرسش ها را نگاشته است. وقتي پاسخ ها را ملاحظه کردند، بسيار خوشحال شدند و پس از سپاسگزاري فراوان، شهر مدينه را ترک گفتند. از قضاي روزگار در بين راه با امام موسي بن جعفر (ع) مواجه شده، ماجراي خويش را باز گفتند. وقتي امام پاسخ پرسش ها را مطالعه کردند، سه بار فرمود: پدرش فدايش .
فضيلت زيارت
دعا و زيارت، پر و بال گشودن از گوشه تنهايي، تا اوج با خدا بودن است. دعا و زيارت، جامي است زلال از معنويت ناب درکام عطشناک زندگي؛ و زيارت حرم معصومه (س)، بارقه اميدي در فضاي غبارآلود زمانه، فرياد روح مهجور در هنگامه غفلت و بي خبري، و نسيمي فرحناک و برخاسته از باغستان هاي بهشت است. زيارت مرقد فاطمه معصومه (س)، به انسان اعتماد به نفس مي دهد، و او را از غرق شدن در گرداب نو ميدي باز مي دارد و به تلاش بيشتر دعوت مي کند. زيارت مزار با صفاي کريمه اهل بيت (س)، سبب مي شود که زائر حرم، خود را نيازمند پروردگار ببيند، در برابر او خضوع کند ، از مرکب غرور و تکبر- که سرچشمه تمامي بدبختي ها و سيه روزي هاست- فرو آيد و حضرت معصومه (س) را واسطه درگاه پروردگار عالميان قرار دهد. بر همين اساس است که براي زيارت آن حضرت، پاداش بسيار بزرگي وعده داده شده و آن، ورود به بهشت است. در اين باره از امام جواد (ع) نقل شده که فرمود: �هر کس عمه ام را در قم زيارت کند، بهشت از آن اوست�.
برگزيدن شهر قم
پس از آنکه حضرت معصومه (ع) به شهر ساوه رسيد، بيمار شد چون توان رفتن به خراسان را در خود نديد، تصميم گرفت به قم برود. يکي از نويسندگان در اين باره که چرا حضرت معصومه (س) شهر قم را برگزيد، مي نويسد: �بي ترديد مي توان گفت که آن بانوي بزرگ، روي ملهم و آينده نگر داشت و با توجه به آينده قم و محوريتي که بعدها براي اين سرزمين پيش مي آيد - محوريتي که آرامگاه ايشان مرکز آن خواهد بود - بدين ديار روي آورد. اين جريان به خوبي روشن مي کند که آن بانوي الهي، به آينده اسلام و موقعيت اين سرزمين توجه داشته و خود را با شتاب بد ين سر زمين رسانده و محوريت و مرکزيت آن را با مدفن خود پايه ريزي کرده است.
غروب غمگين
حضرت فاطمه(س) پس از ورود به شهر قم، تنها هفده روز در قيد حيات بود و سپس دعوت حق را لبيک گفت و به سوي بهشت برين پرواز کرد. اين حادثه در سال 201 هجري رخ داد. سلام بر اين بانوي بزرگوار اسلام از روز طلوع تا لحظه غروب. درود بر روح تابناک معصومه (س) که اينک آفتاب حرم باصفايش، زمين قم را نوراني کرده است. سلام بر سالار زنان جهان و فرزند پيام آوران مهر و مهتران جوانان بهشتي. اي فاطمه! در روز قيامت، شفيع ما باش که تو در نزد خدا، جايگاهي ويژه براي شفاعت داري.
زيارت حضرت معصومه (س) از منظر روايات
درباره فضيلت زيارت حضرت معصومه (س) روايات فراواني از پيشوايان معصوم رسيده است. از جمله، هنگامي که يکي از محدثان برجسته قم، به نام �سعد بن سعد� به محضر مقدس امام رضا (س) شرفياب مي شود، امام هشتم خطاب به ايشان مي فرمايد: �اي سعد! از ما در نزد شما قبري است�. سعد مي گويد: فدايت شوم! آيا قبر فاطمه دختر موسي بن جعفر (س) را مي فرماييد؟ مي فرمايد: �آري، هر کس او را زيارت کند، در حالي که به حق او آگاه باشد، بهشت از آن اوست.�
پيشواي جهان تشيع امام جعفر صادق (س) نيز در اين باره مي فرمايد: �هر کس او را زيارت کند، بهشت بر او واجب گردد�. و در حديث ديگري آمده است: �زيارت او، هم سنگ بهشت است�.
زيارت مأثور درباره حضرت معصومه (ع)
يکي از ويژگيهاي حضرت معصومه (س)، ورود زيارتنامه اي از سوي معصومان (س) درباره ايشان است که پس از حضرت فاطمه زهرا (س)، او تنها بانوي بزرگواري است که زيارت مأثور دارد. بانوان برجسته اي چون: آمنه بنت وهب، فاطمه بنت اسد، خديجه بنت خويلد، فاطمه ام البنين، زينب کبري، حکيمه خاتون و نرجس خاتون که هيچ شک و ترديدي در مقام بلند و جايگاه رفيع آن ها نيست. هيچ کدام زيارت مأثور از سوي معصومان (س) ندارند و اين، نشان دهنده مقام والاي اين بانوي گرانقدر اسلام است. باشد که شیعیان و پيروان اهل بيت عصمت و طهارت(س) به ويژه بانوان، اين مقام بزرگ و عالي را پاس بدارند و همواره الگو و مظهر عفاف و تقوا و حيا باشند. تنها در اين صورت است که روح باعظمت اين بانوي بزرگ از همه ما خشنود خواهد شد.
امام رضا (ع) و لقب �معصومه�
حضرت فاطمه معصومه (س) بانويي بهشتي، غرق در عبادت و نيايش، پيراسته از زشتي ها و شبنم معطر آفرينش است. شايد يکي از دلايل �معصومه� ناميدن اين بانو، آن باشد که عصمت مادرش حضرت زهرا (س) در او تجلي يافته است. بر اساس پاره اي از روايات، اين لقب از سوي امام رضا (ع) به اين بانوي والامقام اسلام وارد شده است؛ چنان که فقيه بلند انديش و سپيد سيرت شيعه، علامه مجلسي(ع) در اين باره مي گويد: امام رضا (ع) در جايي فرمود: �هرکس معصومه را در قم زيارت کند، مانند کسي است که مرا زيارت کرده است�.
کريمه اهل بيت
حضرت معصومه (س) در زبان دانشمندان و فقيهان گران قدر شيعه، به لقب �کريمه اهل بيت� ياد مي شود. از ميان بانوان اهل بيت، اين نام زيبا تنها به آن حضرت اختصاص يافته است. بر اساس روياي صادق و صحيح نسب شناس گرانقدر، مرحوم آيت الله مرعشي نجفي، اين لقب از طرف امام صادق (ع) بر حضرت معصومه (س) اطلاق شده است. در اين رؤيا، امام صادق (ع) به آيت الله نجفي-که با دعا و راز و نياز، تلاش پيگيري را براي يافتن قبر مطهر حضرت زهرا (س) آغاز کرده خطاب فرمود: برتو باد به کريمه اهل بيت.
القاب حضرت معصومه (س)
به طور کلي، سه زيارت نامه براي حضرت معصومه (س) ذکر شده که يکي از آن ها مشهور و دو تاي ديگر غير مشهور است. اسامي و لقب هايي که براي حضرت معصومه(س) در دو زيارت نامه غير مشهور ذکر شده؛ به قرار ذيل است: طاهره (پاکيزه)، حميده (ستوده)؛ بِرّه (نيکوکار)؛ رشيده (حد يافته)؛ تقّيه (پرهيزگار)؛ رضّيه (خشنود از خدا)؛ مرضيّه (مورد رضايت خدا)؛ سيده صديقه (بانوي بسيار راستگو)؛ سيده رضيّه مرضّيه (بانوي خشنود خدا و مورد رضاي او)؛ سيدةُ نساء العالمين (سرور زنان عالم). هم چنين محدثّه و عابده از صفات و القابي است که براي حضرت معصومه (س) عنوان شده است.
شفاعت حضرت معصومه (س)
بالاترين جايگاه شفاعت، از آن رسول گرامي اسلام است که در قرآن کريم، از آن به �مقام محمود� تعبير شده است. همين طور دو تن از بانوان خاندان رسول مکرم اسلام ، شفاعت گسترده اي دارند که بسيار وسيع و جهان شمول است و مي تواند همه اهالي محشر را فرا گيرد. اين دو بانوي عالي قدر، صديقه اطهر، حضرت فاطمه زهرا (س) و شفيعه روز جزا، حضرت فاطمه معصومه (س) هستند. در مورد شفاعت گسترده حضرت زهرا (س) همين بس که شفاعت، مهريه آن حضرت است و به هنگام ازدواج، پيک وحي طاقه ابريشمي از سوي پروردگار آورد که در آن، جمله �خداوند مهريه فاطمه زهرا را، شفاعت گنهکاران از امت محمد (ص) قرار داد�، با کلک تقدير نقش بسته بود. اين حديث از طريق اهل سنت نيز نقل شده است. پس از فاطمه زهرا (س) از جهت گستردگي شفاعت، هيج بانويي به شفيعه محشر، حضرت معصومه (س) نمي رسد. بر همين اساس است که حضرت امام جعفر صادق (ع) فرمودند: �با شفاعت او، همه شيعيان ما وارد بهشت مي شوند�.
سرّ قداست قم
در احاديث فراواني به قداست قم اشاره شده است. از جمله امام صادق (ع) قم را حرم اهل بيت (ع) معرفي و خاک آن را، پاک و پاکيزه تعبير کرده است. همچنين ايشان در ضمن حديث مشهوري که درباره قداست قم به گروهي از اهالي ري بيان کردند، فرمودند: �بانويي از فرزندان من به نام فاطمه دختر موسي، در آن جا رحلت مي کند که با شفاعت، او همه شيعيان ما وارد بهشت مي شوند�. او مي گويد: من اين حديث را هنگامي از امام صادق (ع) شنيدم که حضرت موسي بن جعفر(ع) هنوز ديده به جهان نگشوده بود. اين حديث والا، از رمز شرافت و قداست قم پرده برمي دارد و روشن مي سازد که اين همه فضيلت و شرافت اين شهر که در روايات آمده، از ريحانه پيامبر، کريمه اهل بيت (س) ،مهين بانوي اسلام، حضرت معصومه (س) سرچشمه مي گيرد که در اين سرزمين ديده از جهان فرو مي بندد و گرد و خاک اين سرزمين را، توتياي ديدگان حور و ملايک مي کند.
محبت و مباهات حضرت معصومه (س) به امام هشتم
مدت 25 سال تمام، حضرت رضا (ع) تنها فرزند نجمه خاتون بود. پس از يک ربع قرن انتظار، سرانجام ستاره اي تابان از دامان نجمه درخشيد که هم سنگ امام هشتم (ع) بود و امام (ع) توانست والاترين عواطف انباشته شده و در سوداي دلش را بر او نثار کند. بين حضرت معصومه و برادرش امام رضا (ع) عواطف سرشار و محبت شگفت انگيزي بود که قلم از ترسيم آن عاجز است. در يکي از معجزات امام کاظم (ع) که حضرت معصومه (ع) نيز نقشي دارد، هنگامي که نصراني مي پرسد: شما که هستيد؟ مي فرمايد: �من معصومه، خواهر امام رضا (ع) هستم�. اين تعبير، از محبت سرشار آن حضرت به برادر بزرگوارش امام رضا (ع) و نيز از مباهات ايشان به اين خواهر- برادري سرچشمه مي گيرد.
سرآمد بانوان
فاطمه معصومه (س) از جهت شخصيت فردي و کمالات روحي، در بين فرزندان موسي بن جعفر (ع) بعد از برادرش ، علي بن موسي الرضا (ع) در والاترين رتبه جاي دارد. اين درحالي است که بنا بر مستندات رجالي، فرزندان دختر امام کاظم (ع) دست کم هجده تن بوده اند و فاطمه در بين اين همه بانوي گران قدر، سرآمد بوده است. حاج شيخ عباس قمي آنگاه که از دختران موسي بن جعفر (ع) سخن مي گويد، درباره فاطمه معصومه (س) مي نويسد: �بر حسب آنچه به ما رسيده، افضل آن ها،سيده جليله معظمه ، فاطمه بنت امام موسي (ع) معروف به حضرت معصومه است.
فضيلت بي نظير
شيخ محمد تقي تُستري، در قاموس الرجال، حضرت معصومه (س) را به عنوان بانوي اسوه معرفي کرد و فضيلت وي را در ميان دختران و پسران حضرت موسي بن جعفر (ع)، غير از امام رضا (ع) بي نظير دانسته است. ايشان در اين زمينه چنين مي نويسند: �در ميان فرزندان امام کاظم (ع) با آن همه کثرتشان، بعد از امام رضا(ع) کسي هم شأن حضرت معصومه (س) نيست�. بي گمان اين گونه اظهارنظرها و نگرش به شخصيت فاطمه دختر موسي بن جعفر (ع) بر برداشت هايي استوار است که از متن و روايات وارده از ائمه اطهار (ع) به دست آمده است. اين روايت ها، مقام هايي را براي فاطمه معصومه (س) برشمرده اند؛ مقامي که نظير آن، براي ديگر برادران و خواهران وي ذکر نکرده اند و به اين ترتيب، نام فاطمه معصومه (س) درشمار زنان برتر جهان قرار گرفته است.
بوي وصال
بي شک اهل بيت پيامبر (ص) چهره هاي پرفروغي به جهانيان عرضه کرده اند و نامشان مانند ستارگان درخشان در آسمان فضايل مي درخشد. درخشان ترين ستاره در ميان بانوان هفتمين منظومه ولايت، فاطمه فرزند پاکيزه موسي بن جعفر (ع) است؛ بانويي که سالهاست تشنگان معرفت از حريمش،زلال ايمان مي نوشند و عارفان با گذر بر زندگي فرزانه اش و درک لحظه هاي آسماني شدنش، درهاي عروج را به روي خود مي گشايند و بوي وصال را در گستره زمين منتشر مي سازند. اينک غروب غم انگيز اين سيده جليله، بر همه دوستداران اهل بيت تسليت باد و دست هاي نيازمند ما، در روز محشر از دامان محبت و گذشت فاطمه معصومه (س) کوتاه مباد!
به جـــان پاک تو ای دختر امام، ســلام به هر زمان و مـکان و به هر مقام، سـلام
تويـی که شــاه خراسان بود بــرادر تــو بـــر آن مقام رفيــع و بـر اين مقام، ســلام
به هر عدد که تکلم شـود به ليل و نهار هــــزار بـار فـــزون تـر ز هـر کـلام، ســلام
صبح تا شب و از شام، تا طليعه صبــح بر آستـانه قــدسـت علی الـدوام، ســلام
در آســـمان ولايــت، مــه تمــامی تـــو زپای تا به ســرت ای مـــه تـمـام، ســلام
به پيشگــاه تو ای خواهـــر شه کـَـونين ز فـرد فـرد خليـق، به صبح و شام ســلام
منم که هر سر مويم به هر زمان گويـد به جـان پــاک تـو ای دخــتـر امـام، ســلام
ارزيابي احتمال
خطر فاجعه بر پايه گروهي
ارزيابي مشاركت در احتمال خطر بر پايه گروهي
مفاهيم كليدي1- استفاده از
ابزارهاي مشاركت در ارزيابي احتمال خطر گروه اين اطمينان را به وجود مي آيد كه
اطلاعات جمع آوري شده از ديد گروه است.
2- مرحله و نتايج
ارزيابي احتمال خطر مشاركت در گروه منجر به افزايش اگاهي خود گروه و محيط
خارجي مي شود.
3- ابزارهاي جمع
آوري اطلاعات مشاركتي و تجزيه و تحليل بايد با اطلاعات مورد نياز خاص وفق داده
شوند و نتايج مناسب و تركيب روشها و ابزارهاي استفاده شده را مشخص كنند.
گروه و افراد خارجي (NGO
ها، مديران فاجعه و نمايندگي هاي دولتي محلي در منطقه اي) معمولا درك متفاوتي از
احتمال خطرات محلي دارند. حتي در بين كاركنان گروه ، درك احتمال خطر با توجه به
مشخصات اجتماعي – اقتصادي متفاوت است. مرحله ارزيابي
احتمال خطر بر پايه گروهي منجر به درك عادي اي از احتمال خطر فاجعه بر مبناي گروهي
مي شود.
بنابراين مهم است كه در مرحله كاهش احتمال خطر بر
پايه گروهي، دورنمايي از تاريخچه گروه تا ارزيابي احتمال خطر گروه از طريق برنامه هاي
كاهش احتمال خطر در دسترس باشد.
به كار گيري روشهاي تحقيق به صورت مشاركتي در
ارزيابي احتمال خطر بر پايه گروهي
روشهاي مختلفي براي جمع آوري و تجزيه و تحليل
اطلاعات وجود دارد. اين روشها شامل مراحل زير است:
1- روشهاي تحقيق
مرسوم، پرسشنامه، ارزيابي كردن
2- تحقيقات مردم
شناسي و قوم نگاري
3- روشهاي برآورد
سريع محلي
4- ارزيابي سريع
مشاركت
5- تحقيق در خصوص
شيوه كشاورزي
ادامه مطلب
مدیریت بحران جامعه محور(14)
ارزيابي آسيب
پذيري
ارزيابي آسيب
پذيري مرحله اي از تخمين حساسيت اعضايي است كه در معرض خطر (مردم،خانوار و امكانات
و سرويس دهي اجتماعي، معيشت و فعاليتهاي اقتصادي، محيط طبيعي) بلاياي مختلفي قرار
دارند و نيز تجزيه و تحليل دلايل ريشه اي كه اين عنصر را در معرض خطر قرار مي
دهند. ارزيابي فاكتورهاي فيزيكي، جغرافيايي، اقتصادي، اجتماعي، سياسي و روانشناسي
كه باعث مي شود برخي از افراد در معرض بلاياي ناشي از يك فاجعه قرار گيرند در
حاليكه افراد ديگر نسبتا از اين بلايا ايمني دارند.
روش Crunch
در مورد فاجعه
روش Crunch
در فاجعه به درك و تجزيه و تحليل پيچيدگي آسيب پذيري گروه كمك مي كند
افزايش آسيب
پذيري: مجموعه اي از توضيحات پيرامون دلايل و تأثيرات
شرايط نا امني
· شرايط آسيب پذيري اغاز واقعه
- موقعيت خطرناك * زلزله
و زير بنا هاي خطرناك * سيل
· اقتصاد آسيب پذيري * فوران آتشفشان
- معيشت در معرض خطر * زمين لغزه
- سطح پايين درآمد * خشكسالي
خطر آغاز واقعه
اي است كه يك فاجعه را به وجود مي آورد. اين واقعه مي تواند زمين لرزه،فوران
آتشفشان، زمين لغزه يا نزاعهاي داخلي باشد.
شرايط نا امن
بافت آسيب پذيري است كه مردم و مالكيت انها در معرض خطر فاجعه قرار دارد.
اين مطلب گروه را
در برابر نوع خاصي از فاجعه آسيب پذير مي سازد.محيط فيزيكي يكي از اين دلايل است.
ديگر فاكتورها
شامل اقتصادي نا متعادل و سطح درآمد پايين مي باشند.
براي مثال مردم
مجبورند كه در موقعيت هاي خطرناكي زندگي كنند، قادر به ساختن ساختمانهاي امن
نيستند،وحمايت كافي از كاركنان دريافت نمي كنند (براي مثال در شيوه هاي مؤثر
ساختمان سازي)، به كارهاي معيشتي سختي دست مي زنند (مانند ماهيگيري در اقيانوس در
قايقهاي كوچك، يا تجاوز به حريم طبيعت يا روسپيگري با خطرات مربوط يه سلامت و
بهداشت آن) يا غذايي كم، يا حتي كه به سرعت متلاشي مي شود.
ادامه مطلب
جانباز عزيزعليرضا برهاني
مرکز مطالعات مدیریت بحران شهرداری کرمان
یا حسین (ع)
عاشقان حسین
محیط زیست
