زلزله آمريكا را هم تهديد ميكند
زلزله آمريكا را هم تهديد ميكند
موضوع زلزله كه چندي است در صدر اخبار كشور قرار گرفته و خصوصا به اضطراب موجود در اين زمينه در ميان پايتخت نشينان دامن زده است، ساكنان بسياري از كشورهاي ديگر جهان را نيز همواره در التهاب از خطر قريب الوقوع بودن آن قرار داده است.
بسياري از شهرهاي بزرگ جهان بر روي گسل واقع شدهاند و فجايعي كه در زمين لرزه هاي مختلف، خصوصا از ابتداي دهه پاياني قرن گذشته تاكنون بر اثر زلزله رخ داده، به نگرانيها در اين زمينه دامن ميزند. در ابتداي سال جاري ميلادي شاهد وقوع زلزلهاي به بزرگي 7 ريشتر در هائيتي بوديم كه بيش از 220 هزار كشته بر جاي گذاشته و پورتوپرنس، پايتخت اين كشور را به ويرانه تبديل كرد.
در اين ميان، ايالات متحده آمريكا هزاران تن از نيروهاي مسلح خود را تحت عنوان امداد رساني و كنترل اوضاع به اين كشور فقير آمريكاي لاتين روانه كرد. اما جالب است بدانيم 39 ايالت و 75 ميليون نفر از شهروندان آمريكا، كه به عنوان پيشرفته ترين كشور جهان شناخته شده است، همواره در معرض زلزله قرار دارند.
هفتهنامه سي كيو ريسرچر (CQ Researcher) با اشاره به اين امر مي نويسد: "زلزلههاي امسال كه در هائيتي و شيلي فاجعه آفريدند، سؤالاتي جدي را در خصوص توانايي آمريكا براي مواجهه با يك زلزله فاجعه بار در اين كشور ايجاد كردند. "
اين نشريه ميافزايد: "39 ايالت، از آلاسكا و كاليفرنيا گرفته تا كارولاينا و نيو اينگلند، همگي در معرض زلزلههاي ملايم تا شديد قرار دارند و به عقيده اكثر كارشناسان، منطقه مركزي-غربي آمريكا بيش از ديگران با اين خطر مواجه است. "
ريسرچر ادامه ميدهد: "مركز زمين شناسي آمريكا (USGS) نيز احتمال وقوع زلزلهاي با شدت بالاي 6.7 ريشتر در كاليفرنيا طي 30 سال آينده را بيش از 99 درصد برآورد كرده است. "
هفتهنامه مذكور در ادامه آورده است: "اگر زلزلهاي با شدت 6.5 ريشتر در منطقه منهتن نيويورك كه بر روي گسلهاي باستاني واقع شده است، رخ دهد، ميزان خسارات احتمالي بيش از يك تريليون دلار خواهد بود. "
به گزارش ريسرچر، مقامات آمريكا معتقدند كه به رغم برخي اقدامات صورت گرفته جهت كاهش ميزان تلفات و خسارات ناشي از وقوع زلزله در اين كشور، آمريكا راه درازي براي ايمن سازي كشور در مقابله با حوادثي از اين دست پيش رو دارد.
اين گزارش ميافزايد: "زلزله هفت ريشتري كه در 12 ژانويه (22 دي ماه 1388) پورتوپرنس را ويران كرد و زمين لرزه 8.8 ريشتري كه در 27 فوريه (8 اسفند ماه 1388) منطقه كانسپشن شيلي را لرزاند نمايشي از توان تخريبي عظيم زمين بود. "
ريسرچر در ادامه گزارش خود به نقل از "ديويد اپل گيت "، از دانشمندان و مشاوران ارشد زلزله شناسي و مخاطرات زمين شناسي در USGS در اين باره ميگويد "زلزله شيلي چنان قوي بود كه ايستگاههاي لرزهنگاري جهان همگي آن را ثبت كردند و مانند اين بود كه زمين را مانند زنگولهاي به صدا و حركت در آورده باشد. "
وي ادامه ميدهد: "اين زمين لرزه حتي ممكن است محور زمين را نيز تغيير داده و با ايجاد تغييرات در توزيع جرم روي كره خاكي، موجب كوتاه شدن طول روز به مقدار 1.26 ميكروثانيه (يك ميليونيوم ثانيه) شده باشد. " اين در حالي است كه زلزههاي فوق (هائيتي و شيلي) ممكن است به منزله فعال سازنده نقاط زلزله خيز در آمريكا و ساير كشورهاي جهان عمل كنند.
* زلزله در آمريكا
در آمريكا نيز، شديدترين زلزلهها در منطقه شرق سلسله جبال "راكي " در چارلستون كارولايناي جنوبي و نيز در منطقه زلزله خيز "نيو مادريد " در دره ميسي سيپي طي سالهاي 1811 تا 1812 ميلادي رخ دادهاند. طي اين مدت اين مناطق شاهد يك رشته زلزلههاي قوي بودند.
مارك قيلاردوچي، نايب رئيس مؤسسه ويت، يك شركت مشاورهاي در زمينه امنيت عمومي و مديريت بحران در شهر واشنگتن در اين زمينه به ريسرچر ميگويد: "ما تاكنون خوش شانس بودهايم كه زلزلههاي مهيب در آمريكا در عصر مدرن رخ ندادهاند ولي اين اتفاق دير يا زود خواهد افتاد. "
به نوشته ريسرچر، شهرهاي پرجمعيت و فاقد ساخت و ساز مناسب، مانند پورتوپرنس، همچنان در مقابل زمين لرزهها آسيبپذير هستند. شهرهايي مانند داكا، كراچي، استانبول، كاتماندو، پكن، توكيو و تايپه همگي فوق و يا نزديك گسل هاي فعال واقع شدهاند.
در آمريكاي جنوبي نيز كه زلزله طي نيم قرن گذشته بيش از 90 هزار قرباني گرفته است، شهرهايي نظير ليما، سانتياگو، كوئيتو، بوگوتا و كاراكاس شديدا با خطرات ناشي از زلزله، خصوصا ريزش ساختمان ها و رانش زمين، مواجه هستند.
هفتهنامه مزبور ادامه ميدهد: "در هائيتي، اهمال كاري و فقدان استانداردها و روشهاي ساخت و ساز مناسب، موجب ريزش و تخريب ساختمانها در مواجهه با زلزله گرديد ولي در شيلي، به دليل رعايت استانداردهاي ساخت و ساز مدرن، زمين لرزه كمتر از هزار نفر قرباني بر جاي گذاشت. اين همان درسي است كه كاليفرنياي زلزلهخيز از زمين لرزههاي خود، خصوصا سه زمين لرزه شديد اوايل دهه 1970 ميلادي، گرفت. "
اين در حالي است كه كاليفرنيا ممكن است با حوادث غير منتظرهاي ناشي از يك زمين لرزه ناگهاني و شديد مواجه شود، همانگونه كه ساكنان اين ايالت آن را در پس لرزههاي ناشي از زمين لرزه 7.2 ريشتري شمال مكزيك كه در 15 فروردين رخ داد، تجربه كردند. اين پس لرزهها موجب لرزش ساختمانها در شهرهاي سانديگو و لس آنجلس شدند و حتي در ايالتهاي اورگان و يوتا نيز ساكنان آنها را حس كردند. به رغم آنكه خطر وقوع زلزله در جنوب كاليفرنيا بيش از ديگر مناطق اين ايالت است، اما اين امر تنها به بخشهاي جنوبي محدود نميشود.
* فاجعه در ايالات متحده
بر اساس گزارش انجمن ايالتهاي مناطق ساحلي (ABAG)، وقوع يك زلزله 6.9 ريشتري در منطقه ساحلي سانفرانسيسكو كه بر روي گسل "هيوارد " واقع شده كه خود در زير منطقه اوكلند قرار دارد، ميتواند منجر به تخريب 155 هزار واحد مسكوني -- كه در حال حاضر بدون سكنه است -- گردد. طبق اين گزارش، وقوع چنين زمين لرزهاي همچنين ميتواند 360 هزار نفر را بي خانمان كرده و ايجاد سرپناه براي 110 هزار نفر را الزامي سازد. در عين حال، اين زمين لرزه ميتواند بيش از يك هزار و 700 جاده را مسدود، خطوط تلفن را قطع و اختلالات وسيعي در سيستم هاي الكتريكي، آب رساني و فاضلاب ايجاد كند.
ABAG در ادامه گزارش خود ميافزايد: "در پي وقوع زلزله شديد سال 1994 منطقه نورث ريج (North Ridge) در نزديك لس آنجلس، سازمان صليب سرخ آمريكا 7.2 ميليون دلار را صرف امداد رساني كرد و هزينه كمكهاي امدادي اين سازمان پس از وقوع طوفان اندرو در سال 1992 ميلادي نيز از مرز 13 ميليون دلار عبور كرد. اما در صورت تحقق سناريوي فاجعه آميز فعال شدن گسل هيوارد، اين هزينهها تا 10 برابر افزايش خواهند يافت. " در منطقه زلزلهخيز نيو مادريد در غرب ميانه، يك زلزله شديد ميتواند خسارات فراواني در هشت ايالت و شهرهاي بزرگ آن نظير ممفيس و سنت لوئيس، به بار آورد.
به گزارش ريسرچر، گري پترسون، مدير بخش آموزش و توسعه مركز تحقيقات و اطلاعات زلزله شناسي ممفيس معتقد است به رغم آنكه مقامات اين ايالتها مانورهاي فراواني جهت ايجاد آمادگي در مردم و دستگاههاي مرتبط برگزار كردهاند و مانور بزرگي نيز براي ماه مه سال 2011 ترتيب داده شده، امكان آمادگي 100 درصد در مواجهه با زلزله وجود ندارد.
* سازه هاي فاقد استاندارد
گري پترسون ميگويد: "درصد بزرگي از زيرساختها، مناطق مسكوني و ساختمانهاي تجاري براي شرايط زلزله ساخته نشدهاند. "
بناهاي قديميتر فاقد محكم كاري هاي لازم هستند و منطقه مملو از لوله هاي آب و گاز، جاده و پل است. برخي از اين بناها بر اساس استانداردهاي سازهاي ساخته و يا تقويت شدهاند ولي اين امر در خصوص اكثر آنها صادق نيست.
نكته قابل اهميت ديگر سكونت بيش از 44 ميليون نفر در اين منطقه كه شامل ايالتهاي ميسوري، تنسي، ايلينوي، كنتاكي، اينديانا، آركانزاس، ميسي سيپي و آلاباما است. از اين جمعيت، 12 ميليون نفر در مناطقي زندگي ميكنند كه در معرض مستقيم زمين لرزه و پديده گدازش قرار دارند. اين پديده موجب اشباع و تضعيف خاك ميشود كه ميتواند ساختمانها را در خود فروبرد.
بر اساس نتايج بررسي اخير به عمل آمده توسط مركز زلزله شناسي آمريكاي ميانه واقع در دانشگاه ايلينوي، وقوع يك زمين لرزه 7.7 ريشتري در منطقه نيو مادريد، در بدترين حالت، منجر به مرگ و زخمي شدن 86 هزار نفر، آوارگي 7 ميليون نفر و تخريب 715 ساختمان خواهد شد.
طبق اين بررسي، چنين زلزلهاي ترك خوردن و يا شكستگي 425 هزار لوله آب و گاز، قطع برق 2.6 ميليون خانوار را به همراه خواهد داشت و برآورد خسارات مستقيم آن معادل 300 ميليارد دلار است.
* غير قابل پيش بيني
برخي دانشمندان وقوع زلزلهاي شديد در منطقه غرب ميانه را دور از انتظار ميدانند و معتقدند كه گسل نيو مادريد رو به خاموشي است. اين درحالي است كه اكثر متخصصان زلزله شناسي خطر گسل نيو مادريد را بسيار شديد قلمداد ميكنند.
اپل گيت در اين باره ميگويد: "اين مسئولانه نيست كه بر اساس تنها يك سري داده ها، بگوييم نيازي به نگراني در باره گسل نيو مادريد نيست. "
به گزارش ريسرچر، متخصصان بر اين باورند كه اگر گسل نيو مادريد فعال شود، اثرات آن غير قابل پيش بيني خواهد بود. قيلاردوچي پيش بيني ميكند كه در كنار تلفات انساني و وارد آمدن خسارات شديد به زيرساختها، امكان وارد آمدن ضربه بسيار شديد به اقتصاد آمريكا و در نتيجه جهان، محتمل است. جيمز ام ويلكينسون جونيور، مدير كنسرسيوم زلزله شناسي مركزي آمريكا نيز در اين خصوص ميگويد: "شايد هيچ خطر ديگري، غير از احتمال برخورد يك شهاب سنگ بزرگ و يا فعاليت هاي آتش فشاني گسترده، از حيث بجا گذاشتن اثرات زنجيرهاي در چنين منطقه وسيعي، قابل مقايسه با امكان فعال شدن گسل نيو مادريد نباشد. "
نشريه ريسرچر در ادامه گزارش خود آورده است كه به رغم برگزاري مانورهاي متعدد زلزله، دست اندركاران آماده سازي براي فاجعه معتقدند بسياري از آمريكاييها نسبت به تهديد زلزله بيتفاوت هستند. جان هرالد، استاد محقق مركز فناوري، امنيت و سياست در دانشگاه ويرجينيا و رئيس "ميزگرد فاجعه " در آكادمي ملي علوم، در اين باره ميگويد: "ما (آمريكايي ها) در قالب يك جامعه آماده مواجهه با فاجعه زمين لرزه نيستيم. "
وي ميافزايد: "همانگونه كه در حادثه طوفان كاترينا كه در سال 2005 نيو اورلئان را در نورديد مشاهده شد، بخشي از عدم آمادگي ما شامل تأثيرات وسيع و عميق چنين حوادثي بر جامعه است. غير از اهميت آن در معدود مناطقي از كشور، ساكنان ساير نواحي نسبت چنين حوادثي بي توجهند. " اين امر حتي در خصوص منطقه زلزله خيز كاليفرنيا نيز صدق ميكند. بر اساس مشاهدات حاصله طي يك نظر سنجي اخير، بيش از نيمي از افراد بالغ از عدم آمادگي خود در مواجهه با زمين لرزه خبر دادند.
همچنين يك تحقيق به عمل آمده توسط دانشگاه سن خوزه در سال 2006 ميلادي نشان داد از هر 10 ساكن كاليفرنيا، 7 تن از آنان احتمال وقوع زلزله در ايالت و تحت تأثير آن قرار گرفتن را ميدهند ولي تنها 22 درصد آنها از آمادگي خود براي مواجهه با چنين پديده اي خبر دادند.
يك نظر سنجي ديگر نيز نشان ميدهد كه يك پنجم ساكنان كاليفرنيا ساختمانهاي خود را براي مواجهه با زمين لرزه تقويت كرده و يا قصد انجام آن را دارند.
* انكار
به گزارش ريسرچر، پترسون در اين باره ميگويد: "آمريكايي ها معمولا احتمال وقوع يك زمين لرزه فاجعه بار در اين كشور را انكار ميكنند زيرا وقوع چنين امري چنان وحشتناك و يا بعيد به نظر ميرسد كه نميخواهند حتي به آن فكر كنند. "
وي ميافزايد: "زمين لرزهها، همانند وقوع يك فاجعه اتمي، ميتوانند حس وحشت را در مردم برانگيزند. مردم نميخواهند ذهن خود را به آن مشغول كنند زيرا پيامدهاي يك زلزله فاجعه بار هنوز به درستي درك نشدهاند و اين امر (وقوع زلزله) قابل پيش بيني نيست. "
ماري لو زوبك، زلزله شناس و نايب رئيس بخش "كاربردهاي مخاطرهاي زلزله " در مركز "راهكارهاي مديريت ريسك " در كاليفرنيا نگراني اصلي را در كيفيت و عمر ساختمان هاي منطقه ميداند.
وي در اين باره ميگويد: "مسأله اصلي ساختمان هاي موجود است. عمر و نحوه ساخت سازه هاي منطقه خود بيانگر عمق فاجعه احتمالي در صورت وقوع زلزله است. " زوبك ميافزايد: "استانداردهاي ساخت و ساز در كاليفرنيا پس از دهه 1970 بهبود بسياري يافته است ولي به عنوان مثال در شهري مانند سانفرانسيسكو، 84 درصد سازه هاي مسكوني پيش از دهه 70 ميلادي ساخته شدهاند كه از اين ميان، 50 درصد حتي پيش از دهه 1930 پديد آمدهاند. "
نشريه ريسرچر در ادامه گزارش خود آورده است: بدتر آنكه اكثر بلوكهاي ساختماني در كاليفرنيا دو تا چهار طبقه با زيربناي چوبي هستند كه طبقه اول نيز به پاركينگ اختصاص يافته است.
زوبك در اين خصوص اظهار داشت: "در اين ساختمانها، كل طبقه اول به عنوان ستون ساختمان عمل ميكند. هنگامي كه ساختمان به پهلو تكان ميخورد، اين پايه تحمل چنين فشاري را ندارد. " اين متخصص زلزله شناس با اشاره به زلزله سال 1994 نزديك لس آنجلس ميگويد: "اكثر 60 قرباني اين زلزله كه در نرث ريج به وقوع پيوست، در چنين ساختمانهايي حضور داشتند. "
اقدامي ديگر جهت مقابله با زلزله، مقاوم سازي ساختمان هاست. پدرو سيلويا، استاديار رشته مهندسي محيط شناسي و سازه در دانشگاه جرج واشنگتن شهر واشنگتن، در اين باره ميگويد: "يك نوع مقاوم سازي، نصب گيره هاي تقويتي در ساختمان هاست. "
وي ميافزايد: "اين اقدام در برخي ساختمانها به سهولت قابل انجام است ولي مقاوم سازي سازه هاي قديمي با دشواري همراه است. همچنين در مجتمعهاي ساختماني كه ساكنان بسياري در آنها زندگي ميكنند و جهت مقاوم سازي بايد كل ساكنان را تخليه كرد، مالكان هزينههاي بسياري را متحمل خواهند شد. همچنين هزينه مقاوم سازي در برخي ساختمان ها چنان بالاست كه تخريب و بنا نهادن مجدد آن هزينه كمتري در بر دارد. "
به رغم آنكه سيلويا مقاوم سازي پل ها را آسان تر از ساختمان هاي مي داند، وقايعي مانند زلزله 6.9 ريشتري سال 1989 كه در منطقه ساحلي سانفرانسيسكو رخ داد و بيش از 80 پل را تخريب و 40 نفر را به كام مرگ كشانيد، نشان ميدهد اقدامات لازم در اين زمينه به طول كامل انجام نشده است.
نكته حائز اهميت ديگر آن است كه ساكنان مناطق زلزله خيزي مانند كاليفرنيا و نيويورك، به طور شاياني از بيمههاي مرتبط جهت مقابله با خسارات زلزله برخوردار نيستند و كمتر از 20 درصد لطمات اقتصادي احتمالي توسط بيمه جبران خواهد شد.
اين در حالي است كه محاسبات زوبك نشان ميدهد وقوع زلزله اي با شدت 6.5 ريشتر در منطقه مشهور "خيابان 125 " نيويورك كه روي گسل قرار دارد، بيش از 1.5 تريليون دلار خسارت به جاي خواهد گذاشت.
زوبك همچنين معتقد است وقوع زلزلهاي با شدت 7.7 ريشتر در منطقه نيومادريد، بيش از 200 ميليارد دلار خسارت به بار خواهد آورد.
به گزارش ريسرچر، طي سالهاي اخير در انظار عمومي كاليفرنيا، به عنوان تنها منطقه در معرض زمين لرزه در آمريكا شناخته شده است. اين در حالي است كه وقوع زمين لرزه 9 ريشتري كه در منطقه كاسكديا واقع در ايالتهاي اورگان و واشنگتن آمريكا و بريتيش كلمبياي كانادا در سال 1700 ميلادي، چنان بود كه امواج سونامي ناشي از آن تا ژاپن رسيد.
همچنين زلزله 7.1 ريشتري سال 1886 منطقه چارلزتون ايالت كارولايناي جنوبي تا فاصله 600 مايلي احساس شد. اين در حالي است كه زلزله اي 9.2 ريشتري سال 1964 ميلادي، يكي از قدرتمندترين زمين لرزههاي ثبت شده در تاريخ، در آلاسكا به وقوع پيوسته و امواج سونامي ايجاد كرد. به رغم اين امر، در اذهان عمومي چنين وانمود شده است كه كاليفرنيا تنها منطقه زلزله خيز ايالات متحده است.
منبع : سایت ایدمانبسياري از شهرهاي بزرگ جهان بر روي گسل واقع شدهاند و فجايعي كه در زمين لرزه هاي مختلف، خصوصا از ابتداي دهه پاياني قرن گذشته تاكنون بر اثر زلزله رخ داده، به نگرانيها در اين زمينه دامن ميزند. در ابتداي سال جاري ميلادي شاهد وقوع زلزلهاي به بزرگي 7 ريشتر در هائيتي بوديم كه بيش از 220 هزار كشته بر جاي گذاشته و پورتوپرنس، پايتخت اين كشور را به ويرانه تبديل كرد.
در اين ميان، ايالات متحده آمريكا هزاران تن از نيروهاي مسلح خود را تحت عنوان امداد رساني و كنترل اوضاع به اين كشور فقير آمريكاي لاتين روانه كرد. اما جالب است بدانيم 39 ايالت و 75 ميليون نفر از شهروندان آمريكا، كه به عنوان پيشرفته ترين كشور جهان شناخته شده است، همواره در معرض زلزله قرار دارند.
هفتهنامه سي كيو ريسرچر (CQ Researcher) با اشاره به اين امر مي نويسد: "زلزلههاي امسال كه در هائيتي و شيلي فاجعه آفريدند، سؤالاتي جدي را در خصوص توانايي آمريكا براي مواجهه با يك زلزله فاجعه بار در اين كشور ايجاد كردند. "
اين نشريه ميافزايد: "39 ايالت، از آلاسكا و كاليفرنيا گرفته تا كارولاينا و نيو اينگلند، همگي در معرض زلزلههاي ملايم تا شديد قرار دارند و به عقيده اكثر كارشناسان، منطقه مركزي-غربي آمريكا بيش از ديگران با اين خطر مواجه است. "
ريسرچر ادامه ميدهد: "مركز زمين شناسي آمريكا (USGS) نيز احتمال وقوع زلزلهاي با شدت بالاي 6.7 ريشتر در كاليفرنيا طي 30 سال آينده را بيش از 99 درصد برآورد كرده است. "
هفتهنامه مذكور در ادامه آورده است: "اگر زلزلهاي با شدت 6.5 ريشتر در منطقه منهتن نيويورك كه بر روي گسلهاي باستاني واقع شده است، رخ دهد، ميزان خسارات احتمالي بيش از يك تريليون دلار خواهد بود. "
به گزارش ريسرچر، مقامات آمريكا معتقدند كه به رغم برخي اقدامات صورت گرفته جهت كاهش ميزان تلفات و خسارات ناشي از وقوع زلزله در اين كشور، آمريكا راه درازي براي ايمن سازي كشور در مقابله با حوادثي از اين دست پيش رو دارد.
اين گزارش ميافزايد: "زلزله هفت ريشتري كه در 12 ژانويه (22 دي ماه 1388) پورتوپرنس را ويران كرد و زمين لرزه 8.8 ريشتري كه در 27 فوريه (8 اسفند ماه 1388) منطقه كانسپشن شيلي را لرزاند نمايشي از توان تخريبي عظيم زمين بود. "
ريسرچر در ادامه گزارش خود به نقل از "ديويد اپل گيت "، از دانشمندان و مشاوران ارشد زلزله شناسي و مخاطرات زمين شناسي در USGS در اين باره ميگويد "زلزله شيلي چنان قوي بود كه ايستگاههاي لرزهنگاري جهان همگي آن را ثبت كردند و مانند اين بود كه زمين را مانند زنگولهاي به صدا و حركت در آورده باشد. "
وي ادامه ميدهد: "اين زمين لرزه حتي ممكن است محور زمين را نيز تغيير داده و با ايجاد تغييرات در توزيع جرم روي كره خاكي، موجب كوتاه شدن طول روز به مقدار 1.26 ميكروثانيه (يك ميليونيوم ثانيه) شده باشد. " اين در حالي است كه زلزههاي فوق (هائيتي و شيلي) ممكن است به منزله فعال سازنده نقاط زلزله خيز در آمريكا و ساير كشورهاي جهان عمل كنند.
* زلزله در آمريكا
در آمريكا نيز، شديدترين زلزلهها در منطقه شرق سلسله جبال "راكي " در چارلستون كارولايناي جنوبي و نيز در منطقه زلزله خيز "نيو مادريد " در دره ميسي سيپي طي سالهاي 1811 تا 1812 ميلادي رخ دادهاند. طي اين مدت اين مناطق شاهد يك رشته زلزلههاي قوي بودند.
مارك قيلاردوچي، نايب رئيس مؤسسه ويت، يك شركت مشاورهاي در زمينه امنيت عمومي و مديريت بحران در شهر واشنگتن در اين زمينه به ريسرچر ميگويد: "ما تاكنون خوش شانس بودهايم كه زلزلههاي مهيب در آمريكا در عصر مدرن رخ ندادهاند ولي اين اتفاق دير يا زود خواهد افتاد. "
به نوشته ريسرچر، شهرهاي پرجمعيت و فاقد ساخت و ساز مناسب، مانند پورتوپرنس، همچنان در مقابل زمين لرزهها آسيبپذير هستند. شهرهايي مانند داكا، كراچي، استانبول، كاتماندو، پكن، توكيو و تايپه همگي فوق و يا نزديك گسل هاي فعال واقع شدهاند.
در آمريكاي جنوبي نيز كه زلزله طي نيم قرن گذشته بيش از 90 هزار قرباني گرفته است، شهرهايي نظير ليما، سانتياگو، كوئيتو، بوگوتا و كاراكاس شديدا با خطرات ناشي از زلزله، خصوصا ريزش ساختمان ها و رانش زمين، مواجه هستند.
هفتهنامه مزبور ادامه ميدهد: "در هائيتي، اهمال كاري و فقدان استانداردها و روشهاي ساخت و ساز مناسب، موجب ريزش و تخريب ساختمانها در مواجهه با زلزله گرديد ولي در شيلي، به دليل رعايت استانداردهاي ساخت و ساز مدرن، زمين لرزه كمتر از هزار نفر قرباني بر جاي گذاشت. اين همان درسي است كه كاليفرنياي زلزلهخيز از زمين لرزههاي خود، خصوصا سه زمين لرزه شديد اوايل دهه 1970 ميلادي، گرفت. "
اين در حالي است كه كاليفرنيا ممكن است با حوادث غير منتظرهاي ناشي از يك زمين لرزه ناگهاني و شديد مواجه شود، همانگونه كه ساكنان اين ايالت آن را در پس لرزههاي ناشي از زمين لرزه 7.2 ريشتري شمال مكزيك كه در 15 فروردين رخ داد، تجربه كردند. اين پس لرزهها موجب لرزش ساختمانها در شهرهاي سانديگو و لس آنجلس شدند و حتي در ايالتهاي اورگان و يوتا نيز ساكنان آنها را حس كردند. به رغم آنكه خطر وقوع زلزله در جنوب كاليفرنيا بيش از ديگر مناطق اين ايالت است، اما اين امر تنها به بخشهاي جنوبي محدود نميشود.
* فاجعه در ايالات متحده
بر اساس گزارش انجمن ايالتهاي مناطق ساحلي (ABAG)، وقوع يك زلزله 6.9 ريشتري در منطقه ساحلي سانفرانسيسكو كه بر روي گسل "هيوارد " واقع شده كه خود در زير منطقه اوكلند قرار دارد، ميتواند منجر به تخريب 155 هزار واحد مسكوني -- كه در حال حاضر بدون سكنه است -- گردد. طبق اين گزارش، وقوع چنين زمين لرزهاي همچنين ميتواند 360 هزار نفر را بي خانمان كرده و ايجاد سرپناه براي 110 هزار نفر را الزامي سازد. در عين حال، اين زمين لرزه ميتواند بيش از يك هزار و 700 جاده را مسدود، خطوط تلفن را قطع و اختلالات وسيعي در سيستم هاي الكتريكي، آب رساني و فاضلاب ايجاد كند.
ABAG در ادامه گزارش خود ميافزايد: "در پي وقوع زلزله شديد سال 1994 منطقه نورث ريج (North Ridge) در نزديك لس آنجلس، سازمان صليب سرخ آمريكا 7.2 ميليون دلار را صرف امداد رساني كرد و هزينه كمكهاي امدادي اين سازمان پس از وقوع طوفان اندرو در سال 1992 ميلادي نيز از مرز 13 ميليون دلار عبور كرد. اما در صورت تحقق سناريوي فاجعه آميز فعال شدن گسل هيوارد، اين هزينهها تا 10 برابر افزايش خواهند يافت. " در منطقه زلزلهخيز نيو مادريد در غرب ميانه، يك زلزله شديد ميتواند خسارات فراواني در هشت ايالت و شهرهاي بزرگ آن نظير ممفيس و سنت لوئيس، به بار آورد.
به گزارش ريسرچر، گري پترسون، مدير بخش آموزش و توسعه مركز تحقيقات و اطلاعات زلزله شناسي ممفيس معتقد است به رغم آنكه مقامات اين ايالتها مانورهاي فراواني جهت ايجاد آمادگي در مردم و دستگاههاي مرتبط برگزار كردهاند و مانور بزرگي نيز براي ماه مه سال 2011 ترتيب داده شده، امكان آمادگي 100 درصد در مواجهه با زلزله وجود ندارد.
* سازه هاي فاقد استاندارد
گري پترسون ميگويد: "درصد بزرگي از زيرساختها، مناطق مسكوني و ساختمانهاي تجاري براي شرايط زلزله ساخته نشدهاند. "
بناهاي قديميتر فاقد محكم كاري هاي لازم هستند و منطقه مملو از لوله هاي آب و گاز، جاده و پل است. برخي از اين بناها بر اساس استانداردهاي سازهاي ساخته و يا تقويت شدهاند ولي اين امر در خصوص اكثر آنها صادق نيست.
نكته قابل اهميت ديگر سكونت بيش از 44 ميليون نفر در اين منطقه كه شامل ايالتهاي ميسوري، تنسي، ايلينوي، كنتاكي، اينديانا، آركانزاس، ميسي سيپي و آلاباما است. از اين جمعيت، 12 ميليون نفر در مناطقي زندگي ميكنند كه در معرض مستقيم زمين لرزه و پديده گدازش قرار دارند. اين پديده موجب اشباع و تضعيف خاك ميشود كه ميتواند ساختمانها را در خود فروبرد.
بر اساس نتايج بررسي اخير به عمل آمده توسط مركز زلزله شناسي آمريكاي ميانه واقع در دانشگاه ايلينوي، وقوع يك زمين لرزه 7.7 ريشتري در منطقه نيو مادريد، در بدترين حالت، منجر به مرگ و زخمي شدن 86 هزار نفر، آوارگي 7 ميليون نفر و تخريب 715 ساختمان خواهد شد.
طبق اين بررسي، چنين زلزلهاي ترك خوردن و يا شكستگي 425 هزار لوله آب و گاز، قطع برق 2.6 ميليون خانوار را به همراه خواهد داشت و برآورد خسارات مستقيم آن معادل 300 ميليارد دلار است.
* غير قابل پيش بيني
برخي دانشمندان وقوع زلزلهاي شديد در منطقه غرب ميانه را دور از انتظار ميدانند و معتقدند كه گسل نيو مادريد رو به خاموشي است. اين درحالي است كه اكثر متخصصان زلزله شناسي خطر گسل نيو مادريد را بسيار شديد قلمداد ميكنند.
اپل گيت در اين باره ميگويد: "اين مسئولانه نيست كه بر اساس تنها يك سري داده ها، بگوييم نيازي به نگراني در باره گسل نيو مادريد نيست. "
به گزارش ريسرچر، متخصصان بر اين باورند كه اگر گسل نيو مادريد فعال شود، اثرات آن غير قابل پيش بيني خواهد بود. قيلاردوچي پيش بيني ميكند كه در كنار تلفات انساني و وارد آمدن خسارات شديد به زيرساختها، امكان وارد آمدن ضربه بسيار شديد به اقتصاد آمريكا و در نتيجه جهان، محتمل است. جيمز ام ويلكينسون جونيور، مدير كنسرسيوم زلزله شناسي مركزي آمريكا نيز در اين خصوص ميگويد: "شايد هيچ خطر ديگري، غير از احتمال برخورد يك شهاب سنگ بزرگ و يا فعاليت هاي آتش فشاني گسترده، از حيث بجا گذاشتن اثرات زنجيرهاي در چنين منطقه وسيعي، قابل مقايسه با امكان فعال شدن گسل نيو مادريد نباشد. "
نشريه ريسرچر در ادامه گزارش خود آورده است كه به رغم برگزاري مانورهاي متعدد زلزله، دست اندركاران آماده سازي براي فاجعه معتقدند بسياري از آمريكاييها نسبت به تهديد زلزله بيتفاوت هستند. جان هرالد، استاد محقق مركز فناوري، امنيت و سياست در دانشگاه ويرجينيا و رئيس "ميزگرد فاجعه " در آكادمي ملي علوم، در اين باره ميگويد: "ما (آمريكايي ها) در قالب يك جامعه آماده مواجهه با فاجعه زمين لرزه نيستيم. "
وي ميافزايد: "همانگونه كه در حادثه طوفان كاترينا كه در سال 2005 نيو اورلئان را در نورديد مشاهده شد، بخشي از عدم آمادگي ما شامل تأثيرات وسيع و عميق چنين حوادثي بر جامعه است. غير از اهميت آن در معدود مناطقي از كشور، ساكنان ساير نواحي نسبت چنين حوادثي بي توجهند. " اين امر حتي در خصوص منطقه زلزله خيز كاليفرنيا نيز صدق ميكند. بر اساس مشاهدات حاصله طي يك نظر سنجي اخير، بيش از نيمي از افراد بالغ از عدم آمادگي خود در مواجهه با زمين لرزه خبر دادند.
همچنين يك تحقيق به عمل آمده توسط دانشگاه سن خوزه در سال 2006 ميلادي نشان داد از هر 10 ساكن كاليفرنيا، 7 تن از آنان احتمال وقوع زلزله در ايالت و تحت تأثير آن قرار گرفتن را ميدهند ولي تنها 22 درصد آنها از آمادگي خود براي مواجهه با چنين پديده اي خبر دادند.
يك نظر سنجي ديگر نيز نشان ميدهد كه يك پنجم ساكنان كاليفرنيا ساختمانهاي خود را براي مواجهه با زمين لرزه تقويت كرده و يا قصد انجام آن را دارند.
* انكار
به گزارش ريسرچر، پترسون در اين باره ميگويد: "آمريكايي ها معمولا احتمال وقوع يك زمين لرزه فاجعه بار در اين كشور را انكار ميكنند زيرا وقوع چنين امري چنان وحشتناك و يا بعيد به نظر ميرسد كه نميخواهند حتي به آن فكر كنند. "
وي ميافزايد: "زمين لرزهها، همانند وقوع يك فاجعه اتمي، ميتوانند حس وحشت را در مردم برانگيزند. مردم نميخواهند ذهن خود را به آن مشغول كنند زيرا پيامدهاي يك زلزله فاجعه بار هنوز به درستي درك نشدهاند و اين امر (وقوع زلزله) قابل پيش بيني نيست. "
ماري لو زوبك، زلزله شناس و نايب رئيس بخش "كاربردهاي مخاطرهاي زلزله " در مركز "راهكارهاي مديريت ريسك " در كاليفرنيا نگراني اصلي را در كيفيت و عمر ساختمان هاي منطقه ميداند.
وي در اين باره ميگويد: "مسأله اصلي ساختمان هاي موجود است. عمر و نحوه ساخت سازه هاي منطقه خود بيانگر عمق فاجعه احتمالي در صورت وقوع زلزله است. " زوبك ميافزايد: "استانداردهاي ساخت و ساز در كاليفرنيا پس از دهه 1970 بهبود بسياري يافته است ولي به عنوان مثال در شهري مانند سانفرانسيسكو، 84 درصد سازه هاي مسكوني پيش از دهه 70 ميلادي ساخته شدهاند كه از اين ميان، 50 درصد حتي پيش از دهه 1930 پديد آمدهاند. "
نشريه ريسرچر در ادامه گزارش خود آورده است: بدتر آنكه اكثر بلوكهاي ساختماني در كاليفرنيا دو تا چهار طبقه با زيربناي چوبي هستند كه طبقه اول نيز به پاركينگ اختصاص يافته است.
زوبك در اين خصوص اظهار داشت: "در اين ساختمانها، كل طبقه اول به عنوان ستون ساختمان عمل ميكند. هنگامي كه ساختمان به پهلو تكان ميخورد، اين پايه تحمل چنين فشاري را ندارد. " اين متخصص زلزله شناس با اشاره به زلزله سال 1994 نزديك لس آنجلس ميگويد: "اكثر 60 قرباني اين زلزله كه در نرث ريج به وقوع پيوست، در چنين ساختمانهايي حضور داشتند. "
اقدامي ديگر جهت مقابله با زلزله، مقاوم سازي ساختمان هاست. پدرو سيلويا، استاديار رشته مهندسي محيط شناسي و سازه در دانشگاه جرج واشنگتن شهر واشنگتن، در اين باره ميگويد: "يك نوع مقاوم سازي، نصب گيره هاي تقويتي در ساختمان هاست. "
وي ميافزايد: "اين اقدام در برخي ساختمانها به سهولت قابل انجام است ولي مقاوم سازي سازه هاي قديمي با دشواري همراه است. همچنين در مجتمعهاي ساختماني كه ساكنان بسياري در آنها زندگي ميكنند و جهت مقاوم سازي بايد كل ساكنان را تخليه كرد، مالكان هزينههاي بسياري را متحمل خواهند شد. همچنين هزينه مقاوم سازي در برخي ساختمان ها چنان بالاست كه تخريب و بنا نهادن مجدد آن هزينه كمتري در بر دارد. "
به رغم آنكه سيلويا مقاوم سازي پل ها را آسان تر از ساختمان هاي مي داند، وقايعي مانند زلزله 6.9 ريشتري سال 1989 كه در منطقه ساحلي سانفرانسيسكو رخ داد و بيش از 80 پل را تخريب و 40 نفر را به كام مرگ كشانيد، نشان ميدهد اقدامات لازم در اين زمينه به طول كامل انجام نشده است.
نكته حائز اهميت ديگر آن است كه ساكنان مناطق زلزله خيزي مانند كاليفرنيا و نيويورك، به طور شاياني از بيمههاي مرتبط جهت مقابله با خسارات زلزله برخوردار نيستند و كمتر از 20 درصد لطمات اقتصادي احتمالي توسط بيمه جبران خواهد شد.
اين در حالي است كه محاسبات زوبك نشان ميدهد وقوع زلزله اي با شدت 6.5 ريشتر در منطقه مشهور "خيابان 125 " نيويورك كه روي گسل قرار دارد، بيش از 1.5 تريليون دلار خسارت به جاي خواهد گذاشت.
زوبك همچنين معتقد است وقوع زلزلهاي با شدت 7.7 ريشتر در منطقه نيومادريد، بيش از 200 ميليارد دلار خسارت به بار خواهد آورد.
به گزارش ريسرچر، طي سالهاي اخير در انظار عمومي كاليفرنيا، به عنوان تنها منطقه در معرض زمين لرزه در آمريكا شناخته شده است. اين در حالي است كه وقوع زمين لرزه 9 ريشتري كه در منطقه كاسكديا واقع در ايالتهاي اورگان و واشنگتن آمريكا و بريتيش كلمبياي كانادا در سال 1700 ميلادي، چنان بود كه امواج سونامي ناشي از آن تا ژاپن رسيد.
همچنين زلزله 7.1 ريشتري سال 1886 منطقه چارلزتون ايالت كارولايناي جنوبي تا فاصله 600 مايلي احساس شد. اين در حالي است كه زلزله اي 9.2 ريشتري سال 1964 ميلادي، يكي از قدرتمندترين زمين لرزههاي ثبت شده در تاريخ، در آلاسكا به وقوع پيوسته و امواج سونامي ايجاد كرد. به رغم اين امر، در اذهان عمومي چنين وانمود شده است كه كاليفرنيا تنها منطقه زلزله خيز ايالات متحده است.
+ نوشته شده در دوشنبه هفدهم خرداد ۱۳۸۹ ساعت 8:40 توسط مهندس اکبر علوی
|
نویسنده وبلاگ