مدیریت جامعه محور(13)
 ارزيابي آسيب پذيري

مفاهيم كليدي

1- آسيب پذيري تركيبي پيچيده از تقويت فاكتورهاي دو طرفه و فعال است

2- تجزيه و تحليل مرحله اي از تخصيص حساسيت فاكتورهايي است كه در معرض خطرات مختلف قرار دارند.

3- مدل Crunch فاجعه به ما در درك و تجزيه پيچيدگي آسيب پذيري گروه كمك مي كند.

ارزيابي آسيب پذيري

آسيب پذيري مجموعه اي از شرايط متداول و متعاقب است كه به گونه اي معكوس روي توانايي گروه براي جلوگيري، كاهش، آمادگي يا پاسخ به وقايع فاجعه تأثير مي گذارد. اين فاكتورهاي طولاني مدت، ضعف يا محدوديتها روي توانايي خانوارها، گروه يا جامعه (يا نا تواني) براي حل و فصل فقدانهاي بعد از فاجعه و بهبود از وضعيت فاجعه اثر مي گذارد. آسيب پذيري بر فاجعه برتري مي گيرد و با ميزان شدت، پاسخگويي به جلوگيري از فاجعه نقش دارد و ممكن است به مدت زمان زيادي بعد از وقوع فاجعه ادامه داشته باشد.

آسيب پذيري ممكن است تركيبي پيچيده از فاكتورهاي به هم مرتبط ، استحكام دو طرفه و فاكتورهاي فعال ياشد. طبقه بندي آسيب پذيري توسط نويسندگان مختلف ممكن است به درك پيچيدگي آن كمك كند.

آندرسون و وودرو (1989) آسيب پذيريها (و تواناييها) را به سه شاخه گسترده كه با هم ارتباط دارند تقسيم بندي كردند.
1. آسيب پذيري فيزيكي / ماده اي

- تصميم گيري به شيوه اي كه مؤثر نيست، مردم و گروهها در تصميم گيري دخيل نيستند.

- مشاركت نا مناسب در فعاليتهاي گروه

- شايعه،تقسيم بندي،نزاع:اخلاقي،طبقه اجتماعي،مذهبي،مقام اجتماعي،ايدئولوژي و غيره

- شيوه كاري نا عادلانه، عدم دستيابي به مراحل سياسي

- عدم وجود سازمانهاي گروهي و يا سازمانهاي گروهي ضعيف (غير رسمي،دولتي،بومي)

- عدم ارتباط يا غفلت در ارتباط با دولت و ساختارهاي اجرايي جدا شدن از جهان خارج 

2. انگيزه / نگرش

- نگرش منفي نسبت به تغييرات

- بي حالي،سرنوشت گرايي،نا اميدي،وابستگي

- عدم شروع كار،نداشتن روحيه جنگندگي

- نبود مجموعه، همكاري، يكپارچگي

- عقايد و مكاتب منفيعدم آگاهي در مورد بلايا و نتايج

ماسكري (1998) تقسيم بندي زير را براي آسيب پذيري انجام داده است:

آسيب پذيري سياسي – سطح مشاركت در تصميم گيريها، وجود سلطه گرايي و فساد و انحراف، خشونتهاي سياسي، خشونتهاي عدالت و نزاع بين راه حلها

 آسيب پذيري فرهنگي – شيوه عقايد با توجه به بلايا، آسيب پذيريها و بلايا

آسيب پذيريهاي تحصيلي – نبود اطلاعات يا اطلاعات گمراه كننده با توجه به احتمال خطر

 آسيب پذيري سازماني – فقدان خدمات عمومي، برنامه ريزي در خصوص آمادگي فوري و پاسخگويي

 آسيب پذيري اجتماعي – فشار خانوده، وجود سازمانهاي گروهي و روشهاي حمايتي جامعه، ساختار بين گروه، تفاوت در جنسيت، نژاد، مسائل اخلاقي، مذهب و غيره