مفاهيم كليدي

1- استفاده از ابزارهاي مشاركت در ارزيابي احتمال خطر گروه اين اطمينان را به وجود مي آيد كه اطلاعات جمع آوري شده از ديد گروه است.

2- مرحله و نتايج ارزيابي احتمال خطر مشاركت در گروه منجر به افزايش اگاهي خود گروه و محيط خارجي مي شود.

3- ابزارهاي جمع آوري اطلاعات مشاركتي و تجزيه و تحليل بايد با اطلاعات مورد نياز خاص وفق داده شوند و نتايج مناسب و تركيب روشها و ابزارهاي استفاده شده را مشخص كنند.

مروري بر ارزيابي ابزارهاي احتمال خطر مشاركت

گروه و افراد خارجي (NGO ها، مديران فاجعه و نمايندگي هاي دولتي محلي در منطقه اي) معمولا درك متفاوتي از احتمال خطرات محلي دارند. حتي در بين كاركنان گروه ، درك احتمال خطر با توجه به مشخصات اجتماعي اقتصادي متفاوت است. مرحله ارزيابي احتمال خطر بر پايه گروهي منجر به درك عادي اي از احتمال خطر فاجعه بر مبناي گروهي مي شود.

بنابراين مهم است كه در مرحله كاهش احتمال خطر بر پايه گروهي، دورنمايي از تاريخچه گروه تا ارزيابي احتمال خطر گروه از طريق برنامه هاي كاهش احتمال خطر در دسترس باشد.

 

به كار گيري روشهاي تحقيق به صورت مشاركتي در ارزيابي احتمال خطر بر پايه گروهي

روشهاي مختلفي براي جمع آوري و تجزيه و تحليل اطلاعات وجود دارد. اين روشها شامل مراحل زير است:

1- روشهاي تحقيق مرسوم، پرسشنامه، ارزيابي كردن

2- تحقيقات مردم شناسي و قوم نگاري

3- روشهاي برآورد سريع محلي

4- ارزيابي سريع مشاركت

5- تحقيق در خصوص شيوه كشاورزي

در گروههاي پيشرفته و برنامه ريزي شده، تحقيقات مشاركتي تا بدست آوردن درك بيشتري از پيچيدگي تغييرات سريع و شناخت و درك جوامع و گروههايي كه مشخص نيستند پيشرفت مي كند تشخيص محدوديتهاي روشهاي تحقيق مرسول (انعكاس تمايلات محققان، ساختار و انعطاف به همه گروهها نمي رسد)، روشهاي تحقيق به شيوه مشاركتي راه حلي ديگر تكميل كننده بودند.

برآورد سريع محلي (PRA ) روشي كه در اواخر دهه 1970 و اوايل دهه 1980 ميلادي به وجود آمد، فاكتورهايي از قوم شناسي را در روشهاي تحقيق به كار مي رود اين روشها مانند درك ديدگاه خود مردم است.PRA اين اصل را در بر مي گيرد كه مردم مختلف حقيقت را يه شيوه هاي مختلفي درك مي كنند. بنابراين،اعضاي گروه، كاركنان پيشرفت دهنده كار و محققان محيط را بسيار متفاوت مي بينند و آنرا تفسير مي كنند اما اين دركها نسبتا مهم اند.

ارزيابي سريع مشاركت (PRA) شكل خاصي از PRA است. PRA شيوه اي از يادگيري با اعضاي گروه است به اين صورت كه محدوديتها و فرصتها را بررسي كنند، تجزيه و تحليل كنند و نيز ارزيابي كنند، و آكاهي دهند و به موقع با توجه به پروژه ه هاي توسعه برنامه تصميم گيري كنند. بيش از روشها،PRA از كاركنان در خصوص پيشرفت كار و تسهيل كنندگان خارجي نگرشهايي را انتظار دارد كه شامل موارد زير است:

 

  • مشاركت بيشترين گروههاي آسيب پذير
  • احترام به اعضاي گروه
  • علاقه به آنچه كه اعضاي گروه ميدانند،ميگويند،نشان ميدهند و انجام ميدهند.
  • صبور باشند،شتاب زده نباشند و نيز حرف كسي را قطع نكنند.
  • گوش كنند و نه اينكه سخنراني كنند.
  • تواضع و فروتني داشته باشند.
  • روشهايي داشته باشند كه به اعضاي گروه براي بيان، تقسيم بندي،بهبود و تجزيه و تحليل دانششان قدرت دهد.

ابعاد و روشها از چارچوبي از مديريت بر پايه احتمال خطر فاجعه تشكيل شده اند. با قبول و به كارگيري مديريت احتمال خطر فاجعه بر مبناي گروهي، ابزارهاي روش ‍PRA به ابزارهاي مشاركت در احتمال خطر بر پايه گروهي (PCRA ) دلالت دارند. براي اطمينان از اينكه موقعيت گروهي با ابعاد گروهي به دست آمده است و نيز اينكه بعدا درك شود كه آيا معيارهاي كاهش خطر بر پايه اولويت گروهي قرار گرفته اند، روشهاي PCRA در جمع آوري و تجزيه و تحليل اطلاعات به كار گرفته مي شوند.

ابزارهاي ارزيابي مشاركت در احتمال خطر

روشها و ابزارهاي ارزيابي مشاركت در احتمال خطر، مشاركت گروه را در مرحله ارزيابي خطر،تجزيه و تحليل آسيب پذيري ،ارزيابي و درك توانايي و سنجش درك مردم از احتمال خطر را بهبود مي بخشند.

بر خلاف روشهاي تحقيق مرسوم / سنتي، ارزيابي احتمال خطر گروهي از تعدادي از ابزارهايي كه با هم كار مي كنند و نيز داده و اطلاعاتي را كه از ديدگاه جامعه (گروه) بدست آمده و بعد از آن معيارهاي كاهش فاجعه از درك گروه و اولويت هاي گروهي بوده است.

ابزارها براي جمع آوري اطلاعات مشاركت و تجزيه و تحليل آنها بايد با نيازهاي اطلاعاتي خاص جور باشد و ترتيب و تركيب مناسبي را براي استفاده مشخص كند. از يك ديد كلي گروه (تاريخچه گروه) بيشتر اطلاعات بر اساس اجزاي مرحله ارزيابي احتمال خطر بر پايه گروهي تمركز مي كنند.

تداخل و هم پوشاني اطلاعاتي كه بدست آمده است يكي از راههاي ارزيابي اطلاعات معتبر است و اطلاعات در زمينه گروه، مواجه شدن با خطر، زنجيره پيچيده اي از آسيب پذيريها، منابع و تدبيرها و معنايي كه گروه بر اين اطلاعات از طريق تجزيه و تحليل مي دهد به وجود آمده، طبقه بندي و تجزيه و تحليل شده است.

 مرحله و نتايج ارزيابي   

مرحله و نتايج ارزيابي منجر به افزايش آگاهي گروه و محيط خارجي آن مي شود.

ابزارهاي ارزيابي احتمال خطر مشاكت در گروه

در زير اصول و قوانين PRA و نيز اصول و قوانين PRA كه در ابزارها روشهاي PCRA به كار گرفته شده اند:

  • ابعاد و تمايلات مختلف تشخيص داده شوند.
  • اين ابزارها و روشها بافت خاصي دارند.
  • افراد خارجي و افراد بومي با هم به كار مي آيند.
  • مرحله مشاركت منجر به بررسي تغييرات مي شود و بررسي درك كاركنان و آمادگي آنها به منظور تأمل كردن در عمل تغيير مي دهد.
  • مثلث بندي كردن اطلاعات به عنوان شكلي از ارزيابي استفاده مي شود.
  • متوازن كردن تمايلات و انتقاد پذير بودن
  • از مجموعه اي از روشها كه قابل انعطاف و رسمي اند استفاده مي كنند.
  • اطلاعات هدفمندي را جمع آوري كنند و از جمع آوري جزئيات كه لازم نيست دوري كنند.
  • تجزيه و تحليل اطلاعات قسمتي از كار عملي است.