مدیریت بحران

مدیریت جامعه محور(15)
ادامه

براي يافتهاي اجتماعي خاص ابزارها و روشهاي زير از PCRA را مي توان تنظيم و انتخاب كرد. ابزارهاي جديد را نيز مي توان گسترش داد. ابزارهاي خاصي كه در PCRA مفيدند شامل موارد زير مي باشند:

1- مروري بر اطلاعات دسته دوم- جمع آوري اطلاعات از منابعي كه به چاپ رسيده اند يا نرسيده اند (نقشه ها، عكسهاي اهدايي، بريده جرايد، روزنامه ها، گزارشها) براي اينكه بافت و موقعيت را مرور كنند.

2- مشاهده مستقيم – مشاهدات اصولي از مردم در ارتباطات آنها، اهداف، وقايع، مراحل و ثبت اين مشاهدات براي بدست آوردن تصويري بهتر از گروه.

3- مصاحبه نيمه ساختاري – بحث به صورت غيررسمي و محاوره اي به روشي كه از سئوالات قابل انعطاف راهنمايي كننده براي بدست آوردن اطلاعات كلي و خاص استفاده مي كند ونيز مشكلات و موقعيت ها را ارزيابي مي كند و برنامه ها را بحث مي كند. نمونه هايي از مصاحبه هاي نيمه ساختاري،مصاحبه هاي گروهي اند كه روي بحث گروهي، مصاحبه با افراد و مصاحبه آگاهي دهنده اصلي تمركز مي دهند.

4- نمايش، نقش بازي كردن و شبيه سازي- اينكه چه كساني تحت تأثير قرار گرفته اند و در طول فاجعه چه مواردي آسيب ديده اند يا اينكه گروه چگونه براي پاسخگويي به بلاياي خاص آماده مي شود.

5- نمودارها و ابزارهاي تجسمي – نمودارها و ابزارهاي تجسمي ارائه اطلاعات به صورت مصور يا سمبليك اند و عنصر مركزي در ارزيابي مشاركت در احتمال خطرند. نقشه ها، نمونه ها، جدولها، و ماتريسها كمكهاي آموزشي در زمينه تجزيه و تحليل، مقايسه و ايجاد ارتباط و روند هستند.

a ) نمودي از تاريخچه - جمع آوري اطلاعاتي از گذشته براي درك موقعيت فعلي

b ) نقشه – مروري فضايي بر مشخصات اساسي و نشانه ها، منازل و تسهيلات گروهي كه نسبت به خطرات خاصي آسيب پذيرند، مشخص كردن موقعيت منابعي كه براي آمادگي، كاهش، و واكنش فوري مي توانند بسيج شوند.

C )مدل – ارائه ابعاد مختلفي از گروه كه از ماسه، خاك رس، و ديگر مواد طبيعي استفاده مي كنند.

D) برش – يك گردش قاعده مند در گروه براي مشخص كردن زمينهاي مختلف استفاده شده، فعاليتهاي اقتصادي، روشهاي بومي شناسي و غيره در حاليكه يادداشت برداري انجام مي شود، عكس گرفته مي شود و سئوالاتي در خصوص اطلاعات كليدي پرسيده مي شود.

E) تقويم فصلي – ايجاد تقويمي فصلي، زمانيكه گروه با بلاياي خاص روبرو مي شود، محصولات خاص، اقتصاد و فعاليتهاي فرهنگي اجتماعي مردان، زنان و بچه ها ارائه مي شود.

f) تجزيه و تحليل مراكز و شبكه اجتماعي – نشان دادن مراكز، سازمانها و اشخاص كليدي در گروه و مشخص كردن روابط و اهميت آنها در تصميم گيري.

g) معيشت / تجزيه و تحليل طبقه – نموداري كه منابع معيشت و هزينه هاي خانوارها را براي درك رفتار، تصميم گيري و وفق دهي با روشها ارائه ميدهد.

h) منبع نقشه هاي مربوط به جنسيت – تفاوت جنسيت را در منابع استفاده شده نشان مي دهد و دستيابي و كنترل به منابع را مشخص مي كند.

i) فوايد جنسيت در ماتريس – تاريخچه اي از تفاوت جنسيت در بدست آوري و كنترل محصولات توليد شده.

j) درخت مشكلات – مشكلات، تأثيرات و دلايل ريشه اي را مشخص مي كند.

k) طبقه بندي و امتياز دان – ابزاري براي مشخص كردن درك مردم ، بيرون كشيدن معيارهي مردم و درك انتخاب آنها در خصوص اندازه گيري و اولويت دهي احتمال خطر فاجعه بايد ارائه شود و معيارها نيز بايد انتخاب شود.

توالي ابزارها براي استفاده در PCRA

· از اطلاعات كلي در گروه گرفته تا اطلاعات خاص، خانوارها و اشخاص

· مرور اطلاعات ثانويه، خصوصا در سطح شهري، گروه و منطقه

· تاريحخچه و نقشه

· تقويم فصلي

· تجزيه و تحليل شبكه سازماني و اجتماعي يا نمودار ون

· ارزيابي بهداشت و تغذيه

· درخت مشكلات

· طبقه بندي

برخي از ابزارهاي استفاده شده در ارزيابي احتمال خطر بر پايه گروهي در هند.

(ADPC سال 2003 ، cham bers ،سال 1997 و Wajih  سال 2002 )

تجربيات كنيا و هند براي پيشرفت PRA در اواخر دهه 1980 مؤثر بودند. در هند افزايش نوع درآمدي در PRA اساسا در بخش NGO  به وجود آمد اما در سازمانهاي دولتي نيز گسترش پيدا كرد.

در حاليكه برنامه هاي مديريت فاجعه در سطوح ملي، استاني و منطقه پيشرفت مي كردند، هنوز مقدار زيادي از كارها در سطح منطقه و روستا انجام ميشد. براي اطمينان از مشاركت، قابل استفاده بودن و مالك بودن برنامه هاي مديريت فاجعه در مناطق روستايي (در ديگر مناطق اتفاق (احتمال) نيز ناميده مي شود) مرحله برنامه ريزي با ارزيابي مشاركت محيط محلي و آسيب پذيريها شروع شد.شروع كار با توجه به نقشه هاي اجتماعي، خدمات اساسي و نقشه منابع، نمودار ون،خط زماني فاجعه، دسترسي به نقشه ها و اولويت دهي مشكلات مدنظر گرفته شد.

در ايلات آتارنكال و آتارپرارش ، برنامه كمكهاي فني براي تقويت كاهش فاجعه و مديريت توسط بانك توسعه بانك توسعه آسيا فراهم شد كه شامل پپيشرفت دستي،آموزش NGO هاي محلي و برنامه ريزي مديريت فاجعه در روستاها با 140 كميته (80 كميته در آتارنكال و 60 كميته در آتارپرادش براي آماري در برابر سيل و كاهش آن شكل گرفت.

تمام مرحله از جمع آوري اطلاعات روستا، تجزيه و تحليل و برنامه ريزي مديريت فاجعه چهار روز زمان نياز داشت. اطلاعات ثانويه از منطقه تهسيل جمع آوري شد. تسهيل كنندگان شامل 2 تا 3 پرسنل از دولت محلي و يك تا دو راهنماي گروه و حداقل يك نفر زن در گروه بود.