مدیریت بحران

شرق ايران و رشته كوه‌هاي مكران:
   يك واحد تكتونيكي – متالوژنيكي بسيار بزرگ، پهنه وسيعي را در بخش شرقي ايران پديد آورده است كه از سمت باختر به بلوك لوت(زير مجموعه خاوري ايران مركزي) و از سمت خاور به بلوك هيلمند محدود و محصور شده است. بخش خاوري اين واحد تكتونيكي با روندي شمالي – جنوبي با مرزهاي افغانستان و پاكستان و بخش جنوبي آن با روندي خاوري – باختري با درياي عمان مجـــاور مي شود. قوس ولكانو - پلوتونيكي اروميه – دختر كه از منتهي اليه بخش شمال باختري ايران بسمت جنوب خاور گسترش دارد ادامه آن را در محل كوههاي بزمان قطع و اين واحد زمين ساختي با ويژگيهاي پوسته اقيانوسي نمايان مي شود. ‌اين منطقه يكي از مهم ترين بخش هاي نئوتتيس به حساب مي آيد كه مراحل تكوين را از پوسته اقيانوسي تا قاره اي گذرانده است. بر اساس ويژگيهاي زمين شناسي و متالوژني، ‌اين منطقه را مي توان به كمربندهاي مكران، بلوك لوت و هيل مند و زون گسله برشي بيرجند – ايرانشهر تقسيم كرد.

چينه شناسي‌(استراتيگرافي):
 در حوضه رسوبي شرق ايران و مكران، سازند قديمي‌تر از كرتاسه به جز در مجاورت بلوك لوت مشاهده نشده است. در مجاورت بلوك لوت و شرق ايران رسوبات كرتاسه بالايي رخساره عميق دريايي دارند. اين رسوبات با مواد آتشفشاني آندزيتي و بازالتي زيردريايي با سنگهاي آذرين اولترامافيك به هم آميخته و بصورت آميزه رنگين ديده مي شود كه گاهي نيز دگرگوني در آن مشاهده مي شود. در اين نواحي رسوبات ائوسن با دگرشيبي مشخص رسوبات كرتاسه را پوشانده است؛ ولي به طرف غرب و همچنين در منطقه مكران رسوبات كرتاسه، پالئوسن و ائوسن رخساره يكنواخت آواري دارند كه مرز مشخصي بين آنها وجود ندارد.
   رشته كوههاي مكران و حوضه فرونشيني جازموريان:
   منطقه مكـــــران را مي توان به دو منطقه مكران جنوبي و شمالي تقسيم نمود كه در بين اين دو يك برجستگي قاره اي بطول 250 كيلومتر وجود دارد. ‌مكران شمالي يك منطقه افيوليتي است كه در فاصله زماني ژوراسيك بالايي تا كرتاسه بالايي تشكل شده است.
   بلوك هيلمند هسته اي از سيستم چين خورده پركامبرين، رسوبات پوشش از پالئوزوئيك تا كرتاسه و توده هاي گرانيتي به سن كرتاسه – پالئوسن دارد. بخش چين خورده فراه رود از رسوبات تخريبي دانه ريز و سري هاي فليش كربنيفر تا كرتاسه زيرين(حدود 10000 متر) ‌و نفوذي هاي گرانيتي كرتاسه – پالئوژن تشكيل شده است. كمپلكس ماگمايي بزمان در جنوب اين بلوك از نوع گرانيتوئيدي زون‌بندي شده است كه از ملاديوريت تا گرانيت قليايي تغيير مي كند.

نقشه سايز مو تكتونيك ايران

   با توجه به بالابون توان لرزه‎خيزي ايران كه گاه با تلفات انساني و خسارات مالي فراوان است، نخستين نقشة لرزه‎زمين‎ساخت ايران در سال 1355، با مقياس 1:250,000با هدف شناخت پهنه‎هاي لرزه‎خيز كشور تهيه شد. در اين نقشه داده‎هاي لرزه‎زمين‎ساختي بر پيكر نقشة تكتونيك ايران افزوده شده است نحوة پراكندگي دو مركز زمين‎لرزه‎هاي تاريخي ( بيش از 1900 ميلادي) و دستگاهي (سدة بيستم)، بزرگي زمين‎لرزه‎ها و ژرفاي كانوني آنها و ارتباط لرزه‎خيزي با گسله‎هاي پويا از جمله داده‎هاي اين نقشه هستند. جدا از نقشة اصلي، نقشه‎هاي ريسك زمين‎لرزه، پيشينة شدت زمين‎لرزة ايران، نقشة پهنه‎بندي شدت زمين‎لرزه نقشة لزه‎خيزي تاريخي و نقشة منحني‎هاي هملرز ايران همچنان به پاره‎اي از ويژگي‎ها لرزه زمين‎ساختي ايران اشاره دارند كه در مقياس 1:5،000،000 هستند.
در دوميّن نقشة لرزه زمين‎ساخت ايران كه در سال 1377 و به مقياس 1:1،000،000 تهيه شده است.

 زون درزه سيستان(زون ايرانشهر – بيرجند):
 اين منطقه در شرق بلوك لوت واقع شده و از جنوب شرق به رشته كوههاي مكران مي پيوندد. اين مجموعه متشكل از مجموعه واحدهاي آميزه رنگي، افيوليتي، فليش، سنگ آهك و ماسه سنگ است كه تحت عنوان كمپلكس هاي نه، رتوك، حوضه سفيدابه و گروه چشمه استاد نامگذاري شده است.
   ماگماتيسم و متامورفيسم:
 فعاليتهاي آتشفشاني جوان در منطقه شرق ايران زمين و مكران وجود دارد. بعنوان مثال آتشفشان تفتان هنوز فعال است و گازهاي گوگردي زيادي از آن خارج مي شود. همچنين در شمال نهبندان بازالتهاي جوان پهنه وسيعي را مي پوشاند. در اطراف زاهدان گرانيتهاي اوايل سنوزوئيك رسوبات كرتاسه را دگرگون كرده است. دگرگوني ناحيه اي سنگ هاي كربناته – آواري قديمي(پركامبرين – پالئوزوئيك) و نهشته هاي آواري ترياس – ژوراسيك در مناطق ده سلم و شمال شاه كوه نشاندهنده مرز اين زون با بلوك مقاوم لوت بوده كه تحت تاُثير توده نفوذي گرانيتوئيدي شاه كوه شدت آن بيشتر شده است.