مدیریت بحران

شهداد که در کویر لوت قرار گرفته از کانونهای فراوردن مرکبات در ایران است. باغ های پسته رفسنجان، نخلستانهای بم، موزستانهای جیرفت همه از کشتگاه‌های بزرگ ایرانند. مس سرچشمه، مناطق آزاد سیرجان و بم و شهر کرمان هم از مناطق صنعتی این استانند. جیرفت را بخاطر آب و هوای گرمسیری و آب فراوانش، هندوستان ایران نامیده اند. جیر در گویش بومی آنجا یعنی زیر و جیرفت یعنی زیر اُفت،‌زیرا منطقه جیرفت در زیر کوه‌های بلند پارچ(جبال بارز) افتاده است.

موقعیت جغرافیایی و تقسیمات کشوری:براساس آخرین تقسمات کشوری، استان کرمان دارای ۱۱ شهرستان، ۷ شهر و ۳۱ بخش است. شهرستان‌های آن عبارت‌اند از: بافت، بردسیر، بم، جیرفت، رفسنجان، زرند، سیرجان، شهربابک، کرمان، کوهبنان، و کهنوج.

موقعیت اقلیمی

از نقطه نظر تقسيم بنديها جزء اقليم خشک بيابانی گرم محسوب گرديده است. از ديدگاه اقليم شناسی، خشکی متأثر از دو عنصر است يکی ميزان بارندگی که متفاوت است و اشکال خاصی دارد و ديگری تبخير و تعرق که به واسطه عناصر وابسته بهم ( حرارت، باد و غيره )

ايجاد شده است.
بطور کلی سه نوع اقليم خاص در مناطق مختلف اين استان حاکم است :
 آب و هوای بيابانی خيلی گرم و خشک
 آب و هوای بيابانی گرم و خشک
 آب و هوای معتدل
به اين ترتيب آب و هوای اين استان به علت وسعت منطقه، وجود پستی و بلنديها و شرايط خاص اقليمی در نواحی مختلف کاملاً متفاوت است. گفتيم خشکی شديد بر اغلب نقاط اين استان حاکم می باشد و هوای خنک، تشعشعات خورشيدی را به طور ضعيفی تصفيه می کند به نحوی که اولاً تغيير درجه حرارت خاک کاملاً مشخص می باشد و ثانياً تغييرات درجه حرارت هوا بسيار شديد است به طوری که بين فصول سرد و گرم و حتی در شب و روز دمای هوا اختلاف شديدی را نشان می دهد و اين موجب جا به جا شدن هوا از نقاط بلند کوهستانی به طرف نقاط پست ، و ايجاد جريانهای نامنظم همراه با درجه حرارت متغير و گرد و غبار می شود. به هر حال بين حداکثر و حداقل درجه حرارت اين استان اختلاف زيادی وجود دارد.
اين استان مانند اغلب نواحی خشک، در مجموع باران کمی دريافت می کند. ريرش نزولات جوی از آبان ماه شروع می شود و تا ارديبهشت سال بعد ادامه دارد که در اين ميان بيشترين ميزان آن از دی ماه تا ارديبهشت می باشد. ميانگين اين بارندگی ساليانه حدود 185 ميلی متر است.
استان کرمان از آنجايی که جزء مناطق گرم و خشک به شمار می آيد طبيعتاً نمی تواند از مراتع طبيعی زيادی برخوردار باشد. در گذشته کليه مراتع استان کرمان مورد استفاده دام بوده است. با توجه به اين که ضوابط صحيحی جهت چرای دام وجود نداشت بتدريج در معرض چرای بی رويه قرار می گرفت که نتيجه آن فرسايش بادی و آبی بود.
به واسطه شرايط جغرافيايی منطقه آباديها اکثراً در دره ها، ارتفاعات و نقاط مرتفع واقع شده است مانند رفسنجان ،سيرجان، بم، کرمان، بافت و جيرفت که دارای آب و هوای معتدل و سرد هستند و مرکز فعاليتهای کشاورزی ناحيه می باشند. عامل جغرافيايی که در آبادانی اين حوزه ها موثر است همانا امکان ايجاد قنوات بر اثر وجود آبهای زيرزمينی می باشد. چنانچه در حوزه رفسنجان چندين رشته قنات تا طول 50 کيلو متری وجود دارد که به سوی شهر و حومه رفسنجان جريان دارد.
مهم ترين مسأله ای که موجب نارسايی کشت و برداشت در استان کرمان شده همين مسأله کمبود آب از طرفی و خشکی هوا از طرف ديگر می باشد. محصولات عمده اين استان، غلات، پنبه، زيره، مرکبات، خرما و اقسام ميوه است.
مکان های دیدنی و تاریخی

مكان هاي ديدني و تاريخي استان كرمان عبارتند از: كوير لوت, رودخانه هليل رود, كوه هاي هزار, جوپار, لاله زار, باغ بالا, خيبر, قبله, ارگ بم, خرابه هاي شهر كمادين, گنبد جبليه, مقبره خواجه اتابك, قلعه قهقه, قلعه كهنه, گنبد مشتاقيه, مسجد ملك, مسجد جامع, مسجد امام, قلعه سودك, گورستان دژيمند, باغ شاه زاده ماهان, مزار شاه نعمت الله ولي, قلعه ستگ, زيارت گاه شاه زاده حسين, حمام گنج علي خان, مجموعه وكيل, مجموعه ابراهيم خان, ميدان گنج علي خان, مسجد چهل ستون, آتشكده شاه فيروز, قلعه اردشير, قلعه دختر, موزه سكه, قلعه راين, ارگ جديد بم, گنبد سبز, تخت دريا قلي بيك و بازار كرمان.  

صنايع و معادن

صنايع استان کرمان به دو دسته صنايع دستي و ماشيني تقسيم مي شوند. صنايع دستي شامل شال، پته و ترمه است كه به غير از پته دوزي باقي از رونق سابق برخوردار نيستند. صنايع دستي كارگاهي چون: قالي بافي، جاجيم بافي، گليم بافي و خورجين بافي از صنايع رايج اين استان به شمار مي رود. صنايع ماشيني استان به سه دسته كارگاهي كوچک، متوسط و بزرگ تقسيم مي شوند كه از اين صنايع مي توان سيمان، خانه سازي، نوشابه سازي، قند، ذغال سنگ و مس كه معروفيت جهاني دارد را نام برد. معادن استان در تامين مواد اوليه مورد نياز صنايع كشور نقش ارزنده اي بر عهده دارند. معادن سرشار آهن، ذغال سنگ، مس و ديگر فلزات چرخ هاي صنعت استان و كشور را به گردش در مي آورند. معادن ذغال سنگ قسمتي از نياز كارخانه ذوب آهن اصفهان را تامين مي كنند. منابع مس سرچشمه كرمان كه به گواهي كارشناسان از غني ترين و خالص ترين معادن مس درجهان به شمار مي رود، از مشخصه هاي ويژه اقتصادي استان کرمان محسوب مي شود.

از نظر اقتصادي منطقه ويژه و آزاد تجاري سيرجان اهميت استان كرمان را افزايش داده است. اين منطقه ويژه صرف نظر از تاثيراتي كه در توسعه اقتصادي كل استان داشته، ‌از ديدگاه توسعه جهانگردي نيز اهميت زيادي دارد. سيرجان گذرگاه اصلي انتقال كالا به كشورهاي خاور ايران و هم چنين اروپا و خليج فارس بوده و مسير رفت و برگشت كليه كالاهاي تجاري از بندر شهيد رجايي هرمزگان به كشورهاي آسياي ميانه، قفقاز و روسيه است. در واقع اين شهر محل اتصال كليه محورهاي ترانزيتي و حمل و نقل كالا از جنوب به شمال، خاور و باختر ايران و ساير كشورهاي شمالي، خاوري و باختري اروپا و خليج فارس است. راه ترانزيت اصلي زميني (جاده اي و ريلي) از طريق بندر شهيد رجايي به استان هاي بزرگ و صنعتي كشور(كرمان ـ فارس‌ ـ يزد)، از مسير اين شهرستان و منطقه ويژه اقتصادي عبور مي كند. اين منطقه به عنوان يك قطب اقتصادي ويژه بر بستر مزيت هاي باراندازي، در ساختار اقتصادي استان كرمان نقش و موقعيت قابل توجهي را احراز كرده است و در آينده نيز بر اهميت اين جايگاه اقتصادي افزوده خواهد شد.

مشخصات جغرافيايي

استان كرمان در جنوب خاوري ايران واقع شده و از شمال با استان هاي خراسان و يزد، از جنوب با استان هرمزگان، از خاور با سيستان و بلوچستان و از باختر با استان فارس همسايه است. اين استان از نظر جغرافيايي بين 55 درجه و 25 دقيقه تا 32 درجه ي پهناي شمالي و 26 درجه و 53 دقيقه تا 29 درجه و 59 دقيقه ي درازاي خاوري از نصف النهار گرينويچ قرار گرفته است. استان كرمان يکي از پهناورترين استان هاي ايران است که حدود 11 درصد از خاک ايران را در بر گرفته است. اين استان يكي از مرتفع ترين استان هاي كشوربوده و شهرستان بافت آن با 2250 متر ارتفاع از سطح دريا مرتفع ترين شهرستان استان است. ميزان بارندگي به حدود 120 ميلي متر در سال مي رسد. در سرشماري سراسري سال 1375 جمعيت اين استان 2008565 نفر برآورده شده است. راه هاي دسترسي به استان کرمان عبارتنداز:
ـ راه آسفالته اصلي تهران ـ بندرعباس از رفسنجان و سيرجان عبور مي كند.
ـ راه آسفالته اصلي تهران ـ چابهار، نيز از شهر كرمان مي گذرد.
ـ راه آسفالته اصلي كرمان ـ فردوس ـ گناباد‌ ـ تربت حيدريه ـ مشهد به درازاي 910 كيلومتر، به سمت شمال خاور
ـ‌ راه آسفالته اصلي كرمان ـ جيرفت ـ كهنوج ـ بندر عباس به درازاي 546 كيلومتر، به سمت جنوب
ـ راه آسفالته اصلي كرمان ـ رفسنجان ـ شهر بابك ـ مهريز‌ ـ يزد به درازاي 585 كيلومتر، به سمت شمال باختر
ـ راه فرعي راور ـ شيطور به درازاي 112 كيلومتر، به سمت شمالباختر
ـ راه آسفاته اصلي كرمان ـ بافت به درازاي 156 كيلومتر، به سمت جنوب
ـ‌ راه اسفالته اصلي كرمان ـ زرند به درازاي 83 كيلومتر، به سمت شمال باختر
ـ راه آسفالته اصلي سيرجان ـ بافت به درازاي 129 كيلومتر، به سمت خاور
ـ راه آهن سراسري تهران ـ بندرعباس از استان كرمان، شهرستان سيرجان مي گذرد.
ـ راه آهن بافق ـ زرند ـ كرمان
ـ فرودگاه كرمان
ـ فرودگاه رفسنجان
ـ فرودگاه بم
ـ فرودگاه جيرفت
ـ فرودگاه سيرجان
کشاورزي و دام داري
با توجه به شرايط اقليمي و ميزان منابع آب و موقعيت اجتماعي و روش كشت زمين ها، استان كرمان را به سه منطقه كشاورزي تقسيم مي کنند:
ـ مناطق كشاورزي خشک و كويري (رفسنجان، زرند، سيرجان و …)

ـ مناطق كشاورزي معتدل كوهستاني(بافت، بردسير و …)

ـ مناطق كشاورزي گرمسيري (بم، جيرفت، كهنوج و …)

ازمهم ترين محصولات كشاورزي اين استان مي توان گندم، جو، سيب زميني، پسته، حنا، وسمه، زيره، پنبه و چغندر قند را نام برد. دركرمان انواع محصولات سردسيري شامل گردو، بادام، گلابي، هلو، آلبالو، آلو، گيلاس و سيب درختي و هم چنين محصولاتي از قبيل مركبات (پرتقال، ليمو شيرين، ليمو ترش، نارنگي، نارنج و گريپ فروت) و خرما توليد مي شود. اين گونه محصولات در مناطق بم، جيرفت، شهداد و در جنوب خاوري شهرستان بافت كشت مي شوند. مركبات شهداد مرغوبيت خاص وشهرت خوبي در ايران دارند.از استان كرمان بيش از 95 درصد محصول پسته ايران به دست مي آيد و اين استان بيش از 5/87 درصد از باغات پسته كشور را به خود اختصاص داده است. در ميان شهرستان هاي استان كرمان كه باغ پسته دارند، رفسنجان با بيش از 70 درصد کل توليد پسته و تعداد باغ پسته، رتبه اول را دارا ست. دام پروري به سه روش روستايي، عشايري و صنعتي صورت مي گيرد. با اين همه به علت خاک نه چندان حاصل خيز منطقه و محدوديت مراتع سرسبز، دام پروري از رونق بالايي برخوردار نيست.