«نعمت حسني» كارشناس مسائل ژاپن و متخصص زلزله در گفت‌وگو با خبرنگار سياست خارجي خبرگزاري فارس، در خصوص وضعيت ژاپن پس از زلزله و سونامي اخير، گفت: پس از سانحه بزرگ طبيعي در اين كشور، بحث نشت مواد راديو اكتيو كه ژاپن در سواحل شمال شرقي خود و در نيروگاه‌هاي شماره يك و 2 با آن روبه‎رو است، يكي از موارد مورد توجه دولت ژاپن و همه مردم دنيا است.

* نگراني اصلي دولت ژاپن نشت مواد راديواكتيو است

وي با بيان اينكه فرآيند سرد كردن اين نيروگاه‌ها با مشكل روبرو شده است، يادآور شد: به‏خصوص سيستم خنك‎كننده نيروگاه شماره يك كه با آب دريا خنك مي‌شد، دچار مشكل شده و دولت ژاپن فعلاً نمي‌تواند براي آن كاري انجام دهد.
اين كارشناس مسائل ژاپن نگراني اصلي و فعلي را نشت مواد راديواكتيو و جلوگيري از حادثه احتمالي در هسته‌ مركزي نيروگاه‌ها دانست و گفت: ممكن است حادثه‌اي با ابعاد گسترده چرنوبيل كه مدت‌ها قبل رخ داد، به وجود آيد. تجربه چرنوبيل باعث شد تا اقدامات بيشتري نسبت به ايمني نيروگاه‌ها به كار گرفته شود.

* ابعاد حادثه ژاپن فراتر از استانداردهاي تعريف‏شده براي حوادث است

وي در پاسخ به اين سؤال كه چرا كشوري مانند ژاپن كه زبانزد ايمني و مديريت بحران در جهان است و بلاياي زيادي را پشت سر گذشته، با اين شرايط بحراني روبه‏رو شده است، اظهار داشت: ابعاد اين حادثه در حد ابعاد استانداردهاي تعريف‏شده نيست، زيرا ابعاد طراحي شده در انواع حوادث حدي دارد كه ابعاد حادثه ژاپن بسيار بالاتر از پيش‏بيني‌هاي موجود بوده است.
اين متخصص زلزله ادامه داد: اين زلزله برابر با 20 هزار بمب اتمي استفاده شده در هيروشيما است كه در عمق 5 كيلومتري زمين منفجر ‌شود.
حسني با بيان اينكه زلزله 9 ريشتري در جهان بسيار كم اتفاق مي‌افتد، گفت: ژاپني‌ها به اين نوع زلزله‌ها اقيانوسي مي‌گويند زيرا كف اقيانوس‌ها اتفاق مي‌افتد.

* سرعت سونامي ژاپن 800 كيلومتر در ساعت بود

وي افزود: با توجه به اينكه جنس زمين اين منطقه بازالت است و مقاومت بيشتري دارد، زماني كه مي‌شكند آب را با حجم عظيمي در طول چند صد كيلومتري به بالا پرتاب كرده و آبي كه به اين ترتيب در اقيانوس به حركت درمي‌آيد 800 كيلومتر در ساعت سرعت دارد كه برابر با سرعت هواپيما است و در مقابل اين قدرت و سرعت، هر ساختمان و سازه‌اي به راحتي نابود مي‌شود.
اين كارشناس مسائل ژاپن اين سونامي را به دليل نزديكي به ژاپن و سرعت بالاي موج كه در عرض چند دقيقه به ساحل رسيد و اجازه تخليه را به مردم نداد، باعث افزايش تعداد تلفات خواند و گفت: علي‌رغم هشدار سريع دولت ژاپن، امكان جابه‌جايي مردم و خاموش كردن نيروگاه‌ها وجود نداشت.

* 10 هزار واحد مسكوني از بين رفته است

حسني ادامه داد: اين فاجعه خانه‌هاي چوبي، ماشين‌ها، فرودگاه‌ها و هواپيماها و بسياري سازه‌هاي ديگر را از بين برد و طبق آمار سامانه‌هاي آماري ژاپن، تعداد واحدهاي مسكوني تخريب شده حدود 10 هزار واحد و كشته شدگان به صورت رسمي 2 هزار و 700 نفر مي‌باشند.
وي با بيان اينكه ابعاد حادثه به دليل مشكلات رخ‏داده كاملاً مشخص نيست، يادآور شد: تا زماني كه كارشناسان مختلف بررسي‌هاي خود را داشته باشند، تمام ابعاد حادثه مشخص نخواهد شد و اين موضوع زمان مي‌برد، به‏خصوص اينكه امروز تمام توجه دولت ژاپن معطوف به نيروگاه‌هاي هسته‌‌اي اين كشور است.
استاديار دانشگاه صنعتي شهيد عباس‎پور ژاپن را كشوري كوچك خواند كه با تراكم بالاي جمعيت، نيازمند زمان زيادي براي تخليه حاشيه 20 كيلومتري نيروگاه‌هاست.

* سقوط ارزش سهام بورس توكيو بزرگترين نگراني دولت ژاپن

حسني يكي از مسائل اصلي را كه ژاپني‌ها نگران آن هستند، سقوط ارزش سهام در بورس توكيو خواند كه جزو بزرگترين بازارهاي جهان است و يادآور شد: بورس توكيو پس از نيويورك و همپاي بورس لندن از بازارهاي تعيين كننده اقتصاد جهاني است كه اگر اخبار در خصوص حادثه ژاپن به صورت غيرواقعي منتشر شود، سرمايه گذاري در بخش‌هاي اصلي ژاپن كم مي‌شود و مشكلات اقتصادي ژاپن كه در حال حاضر كم نيست، افزايش مي‌يابد و يك سونامي اقتصادي مردم اين كشور را در بر مي‌گيرد؛ لذا دولت نسبت به انتشار اخبار بسيار حساس است.
وي با ذكر اين نكته كه در حال حاضر يك وضعيت حاد وجود دارد و همه تلاش مي‌كنند نيروگاه اصلي فوكوشيما دچار حادثه نشود، يادآور شد: البته چند نيروگاه نيز دچار سانحه شده بودند كه دولت به سرعت آنها را خاموش كرده و مشكل خاصي پيش نيامد.
اين كارشناس مسائل ژاپن در بخش ديگري از سخنان خود در خصوص انتشار تصاويري مبني بر گلايه مردم ژاپن از نارسايي‌ها در امر كمك رساني گفت: در اين شرايط كمك رساني بسيار سخت است.

* از كار افتادن نيروگاه‌ها و قطع برق

حسني با اشاره به تأمين برق 13 درصد جامعه ژاپن از نيروگاه‌هاي اتمي اين كشور، اظهار داشت: از كار افتادن اين نيروگاه‌ها كمبود برق را به همراه دارد و قطع برق براي كشور پيشرفته‌اي كه همه چيز آن متكي به برق است، مشكل‎ساز مي‌‌شود. قطع برق در اين كشور بسيار سخت است زيرا سيستم قطارها، فرودگاه‌ها و سيستم‌هاي ديگر ژاپن با برق است و از سوي ديگر رفت و آمد كشتي‌ها در دريا نيز با توجه به سونامي رخ‎داده، با مشكل مواجه شده است.
وي ادامه داد: بايد منطقي باشيم و قبول كنيم كه كار بسيار سختي پيشِ‎روي دولت ژاپن و نهادهاي امدادرساني است كه در چنين فاجعه عظيمي به سرعت به امور رسيدگي كنند.

* من از بازماندگان زلزله كوبه هستم

اين كارشناس مسائل ژاپن با اشاره به حضور خود در زلزله كوبه ژاپن كه در سال 1995 رخ داد، گفت: من از بازماندگان زلزله هستم و سرعت كار امدادرسانان را ديده‌ام، اما اين فاجعه بزرگ آثاري دارد كه مي‌تواند از جهتي براي آينده ژاپن سخت و گران تمام شود و از سوي ديگر به خاطر درس‌هايي كه دارد، مفيد خواهد بود.
حسني با ذكر اين نكته كه همه ما موظفيم به همنوعان خود در همه‎جا كمك كنيم، يادآور شد: دولت‌ها موظف به اين كار هستند چرا كه دولت ژاپن در حوادث مشابه چنين اقداماتي داشته است.
وي افزود: ما هيچ‎گاه فراموش نمي‌كنيم كه ژاپني‌ها تلاش‌هاي زيادي در ايران داشته‌اند و همكاري‌ مشتركي با يكديگر داشتيم و در خصوص مقابله با زلزله در تهران نيز نقش ژاپني‌ها قابل توجه است.
اين كارشناس مسائل ژاپن ادامه داد: براي ما ايراني‌ها كه فرهنگ اسلامي را همراه داريم، واجب است كه به مردم اين كشور تا جاي ممكن كمك كنيم.

* بازسازي شهر ويران‏شده كوبه پس از 2 سال و حتي بهتر از قبل

حسني در بخش ديگري از سخنان خود با بيان اينكه در آينده نزديك ژاپني‌ها به صورت دقيق و منسجم اين خرابي‌ها را آباد مي‌كنند، يادآور شد: در زلزله سال 1995 كوبه كه بين 100 تا 150 ميليارد دلار خسارت مستقيم و غيرمستقيم به اقتصاد ژاپن وارد شد، اين شهر بيش از 30 درصد ويران شد، اما ژاپني‌ها در كمتر از 2 سال كوبه را بسيار زيباتر از گذشته ساختند و از تجربيات ارزنده خود در اين مورد هم استفاده مي‌كنند.

* مديريت ژاپني‌ها در حادثه كنوني درسي براي مديران ما در مديريت بحران

وي با ذكر اين نكته كه خوب است كشورهاي دنيا شاهد باشند و ببينند كه چنين حادثه بزرگي چطور توسط مردم ژاپن كه به صبوري و مديريت معروف هستند، اداره مي‌شود، خاطرنشان كرد: شهردار تهران، سازمان مديريت بحران كشور و مديران ادارات مختلف مديريت بحران در نقاط مختلف كشور همچنين تبريز و مشهد بايد با دقت آنچه را در ژاپن مي‌گذرد، دنبال كنند و كوچكترين نكات را مستند، ثبت و ضبط كنند.
اين كارشناس ژاپن امروز را آزمايشگاه بزرگي دانست كه به قيمت گزافي تدارك ديده شده و اظهار داشت: همه متخصصان جهان بايد به اين موضوع به دقت نگاه كنند كه ژاپني‌ها چگونه اين مشكلات را حل مي‌كنند، زيرا درس‌هاي بزرگي را براي ما خواهد داشت تا بتوانيم در بلاياي بزرگ طبيعي پيشِ‎رو از اين تجربيات استفاده كنيم و تلفات و خسارات خود را تا حد ممكن كاهش دهيم.

خبرگزاري فارس