مدیریت بحران

ويژگيهاي اجتماعي – اقتصادي استان کرمان

جمعیت استان کرمان درسال 1385 ، 2652413 نفر بوده است. دارای 1353867نفر مرد و 1298546نفرزن بوده است.شاخص شهر نشینی استان 1552512نفر و 53/58درصد بوده است. جمعیت شهری استان کرمان در این سال دارای 795153نفر مرد و 757366نفر زن بوده است.شاخص جمعیت روستایی در استان 1089748نفر و09/41درصد بوده ست. توزیع نسبی جمعیت در سال 1385 به 76/3 درصد رسیده است بعد خانوار در استان 31/4 درصد رسیده است.متوسط رشد سالانه جمعیت کشور بین سالهای 1385-1375، 84/2درصد بوده است. نسبت جنسی جمعیت کرمان 104درصد بوده است. تعداد مهاجران وارد شده به استان در این سال 87 هزار نفر و مهاجران خارج شده از این استان 113نفر بوده است .شاخص نسبت مهاجر پذیری به مهاجر فر ستی 77/0بوده است. (اطلس گزیده نتایج سر شماری  نفوس و مسکن 1385، 1387).

ضریب بازدهی آموزشی با نرخ 2 درصدی از 6/94 درصد در سال 84 به 5/96 درصد در سال 85 افزایش داشته است. در سال 84 نسبت دانش آموز به معلم 84/18 ساله استان در سال 1385، 95/83 درصد سیر صعودی داشته است. نسبت دختران به پسران در سطوح تحصیلی در سال 83 برابر 96 درصد بوده است که در سال 84 و 85 به 97 درصد تغییر داشته است. همچنین درصد باسوادی افراد لازم لازم و التعلیم در سال 1385، 8/82 درصد بوده است. (گزارش توسعه استان کرمان 1385، دفتر برنامه ریزی بودجه، 1387ص 54).

شاخص های بازار کار استان کرمان از سال 84 تا 85 رشد داشته اند زیرا نرخ بیکاری استان از 15 درصد در سال 84 به 3/13 در سال 85 حدود 3/11 درصد کاهش یافته است. نرخ فعالیت عمومی از 1/39 درصد به 9/41 درصد در سال 85 رسیده است. (همان منبع، 1387، ص40)

در سال زراعی 86-1385 سطح زیر کشت محصولات زراعی استان کرمان 323457 هکتار گزارش گردیده است. از عمده ترین محصولات زراعی استان می توان گندم، نباتات علوفه ای، محصولات جا لیزی، انواع سبزیجات، جو و حبوبات را نام برد، سطح زیر کشت غلات 164966 هکتار با میزان تولیدی برابر 5/598530 تن می باشد.

محصولات صنعتی شامل چغندر قند، پنبه، توتون و تنباکو، سطحی معادن 5755 هکتار با میزان تولید 4/87123 تن تولید را به خود اختصاص داده اند. همچنین سطح زیر کشت انواع سبزیجات در استان 36104 هکتار است. که منطقه جنوب با 29704 هکتار سطح زیر کشت 82 درصد از سطح زیر کشت سبزیجات استان را در برگرفته است. در بین انواع سبزیجات سیب زمینی و پیاز از بیشترین سطح زیر کشت برخودار می باشند. میزان تولیدی انواع محصولات زراعی استان کرمان در سال 85-1384 برابر 3623160 تن می باشد که نسبت به سال قبل از رشدی برابر 5/1 درصد برخوردار بوده است (همان منبع، 1387، ص 115)

مجموع تولید محصولات دائمی استان در سال 86-1385 معادل 4/1337838 تن بوده است که این میزان نسبت به سال 1384 از رشدی برابر 4/12 درصد برخوردار بوده است (همان منبع، 1387،ص120) بررسی جایگاه صنعت استان در کشور حکایت از آن دارد که در سال 1385، 9/1 درصداز پروانه­های بهره برداری کشور به استان کرمان  مربوط بوده است که میزان اشتغال ناشی از این پروانه­ها نیز9/1 درصد کل کشور است .( نشریه برنامه ، 1387، شماره 289)

طی سه سال اول برنامه چهارم توسعه (86- 1384) ، 237 واحد صنعتی در شرکتهای صنعتی استان به بهره برداری رسیده است که این واحدها با سرمایه گذاری 2399 میلیارد ریالی، زمینه اشتغال 4090 نفر نیروی کار را فراهم آورده اند. در سال 1384 در بخش معدن، ارزش تولیدات استان کرمان 495/7 میلیارد ریال را به خود اختصاص داده است. و تعداد شاغلان این استان 421/7 نفر بوده است. (فصلنامه سنگ و معدن، شماره 9، 1384، ص47)در سال 1385 متوسط قیمت هر کیلوگرم کالای صادراتی استان معادل 9/41 دلار بوده است. پسته و مغز پسته با 2/605 میلیون دلار یا 22/85 درصد از کل ارزش صادرات استان در جایگاه نخست کالایی قرار می گیرد. (گزارش توسعه استان کرمان در سال 1385، 1387، ص 45)

در مقايسه جمعيت شهرستانهاي استان کرمان در فاصله دو سرشماري 1365 و 1375 مشخص مي‌گردد كه شهرستان كرمان بيشترين جمعيت را در حوزه خود جاي داده است به طوري كه در سال  1365، 5/25 و در سال 1375،‌برابر 82/28 در صد از كل جمعيت استان را دارا بوده است. (‌فرهنگ جغرافيايي آباديهاي شهرستان كرمان، 1382، ص 11)

استان كرمان در كنار جمعيت ساكن،‌ايلات كوچرو و عشايري نيز دارد كه از گروههاي مختلفي تشكيل شده‌اند. زبان آنها فارسي ومذهب آنها عمدتاً شيعه است. فقط دو تيره هستند كه به زبانهاي تركي وبلوچي صحبت مي‌کند ( زنده دل، 1377، ص 3).از استان كرمان بيش از 95 درصد محصول پسته ايران به دست مي‌آيد و بالغ بر 5/87 درصد از باغات پسته كشور را به خود اختصاص داده است. در ميان شهرستانهاي استان، رفسنجان با بيش از 70درصد كل توليد پسته و تعداد باغ پسته، رتبه اول را به خود اختصاص داده است. دركرمان انواع محصولات سردسيري شامل گردو، بادام به دست مي‌آيد و مركبات از قبيل ( پرتقال،‌ليمو شيرين و... ) و خرماتوليد مي‌شود.

دامپروري به سه طريق روستايي، عشايري وصنعتي صورت مي‌گيرد. با اين همه به علت خاك نه چندان حاصلخيز منطقه ومحدوديت مراتع سرسبز دامپروري از رونق چنداني برخوردار نيست. معادن استان در تأمين مواد اوليه مورد نياز صنايع نقش ارزنده‌اي برعهده دارند معادن سرشار آهن، ذغال سنگ، مس وديگر فلزات چرخ هاي صنعت استان وكشور را به گردش در مي‌آورند. معادن ذغال سنگ قسمتي از نياز كارخانه ذوب آهن اصفهان راتأمين مي‌کند. منابع مس سرچشمه كرمان كه به گواهي كارشناسان از غني‌ترين و خالص‌ترين معادن مس در جهان به شمار مي‌رود از مشخصه‌هاي ويژه استان محسوب مي‌شود. صنايع دستي استان به دو دسته صنايع دستي و كارگاهي تقسيم مي شوند. صنايع دستي شامل شال، پته وترمه است که به غير از پته دوزي همه از رونق افتاده‌اند صنايع دستي كارگاهي شامل قالي بافي، جاجيم بافي، گليم بافي و خورجين بافي است كه هنوز هم رواج دارند. صنايع ماشيني نيز به سه دسته كارگاهي كوچك، متوسط و بزرگ تقسيم مي شوند كه عبارتند از سيمان، ‌خانه سازي، نوشابه سازي، مس، ذغال سنگ كه معروفيت جهاني دارد.