مدیریت بحران

روش تحقیق

تعداد واحد :2

نوع واحد : نظری

پیش نیاز: روش تحقیق (1)

هدف : تسلط دانشجویان دوره کارشناسی کارشناسی ارشد جامعه شناسی بر روش تحقیق در علوم اجتماعی. (اساس، روشها و کاربردهای آن)

سرفصل دروس : (54 ساعت)

مطالعه دقیق روشهای  کمی و کاربرد آمارها برای تحقیقات اجتماعی روشهای اساسی و تجزیه و تحلیل اطلاعات کمی – مبانی و اصول نظریه احتمالات توابع توزیع – تخمین نقطه ای و فاصله ای – روش تحلیلی همبستگی و رگریشن (regression) دو متغیر و روش همبراش  (co variance) و کاربرد متغیرهای کیفی و مبانی نظریه نمونه گیری آنالیز و اریانس و کاربردهای آن دو علوم اجتماعی – اعمال روشهای فوق (در یک تحقیق موردی)

مدیریت بحران (1)

تعداد واحد:3

نوع واحد:نظري عملي

نوع درس: اجباري

مدت آموزش:81 ساعت  

1-   کلیات و مفاهیم

2-   بلایا (تعریفی)

1-2- بلایای طبیعی

2-2- بلایای ساخت دست بشر

3- جمعیت شناسی

4- آسیب پذیری

1-4- فیزیکی

2-4- اجتماعی

3-4- انگیزشی

5- تواناییها

1-5- فیزیکی

2-5- اجتماعی

3-5- انگیزشی

6- نقش آسیب پذیری و تواناییها در بروز یک بحران

7- بررسی آسیبهای وارد بر جوامع

8- اصول مدیریت بحران

9- چرخه مدیریت بحران

1-9- قبل از بحران

2-9- 72 ساعت اول بحران

3-9- بهبودی

4-9- بعد از بحران

 

قبل از بحران :

1-   آمادگی

2-   پیشگیری

3-   آگاهی

4-   تکمیل اطلاعات کمی و کیفی

5-   برنامه ریزی

6-   - برنامه ریزی پیوسته برای رویدادهای خاص

7-    مواد خطرناک در منزل

8-   مقدمه ای بر ارزیابی عملکردهای آمادگی در موارد اضطراری

9-    حفاظت از منزل یا مرکز تجاری کوچک در برابر بحران

 مدیریت بحران (2)

تعداد واحد:3

نوع واحد:نظري عملي

نوع درس: اجباري

مدت آموزش:81 ساعت  

1- تعاریف

2- EOC

3- ارزیابی خسارت اولیه

4-  برنامه ریزی در مرحله اولیه بحران

5- رویدادها و توالی در بحران

6- ارتباط با منابع مختلف خبری

7- مؤسسات و اشخاص (داخلی، خارجی)

8-   سیستم فرماندهی رویداد برای کارهای دولت در زمان بحران

9-  معیشت در زمان بحران

10-  حیوانات در زمان بحران

11- راهنمایی برای شهروندان در زمان بحران

12- حمایت روانی کوتاه مدت

13- امکانات اولیه بهداشتی و کمکهای پزشکی

14- مقدمه ای بر عملکردهای آوار برداری

15- زمان بهبودی

16- مرمت

17- جسمانی و روحی

18- اقتصادی

19- حمایت روانی بلند و میان مدت

بعد از بحران

1-   ارزیابی خسارت بطور کلی

2-   آوار بر داري

1-   تدفين

2-   محل تخليه زباله

3-   حمل آوار

4-   محل تخليه زباله

5-   دفن زباله

2- کمکهای شخصی و عمومی (داخلی، خارجی)

3- کاهش خطر

4- مسائل اقتصادی

- اداری

- تجاری

5-برنامه ریزی شهری

6  - برنامه ریزی پیوسته برای رویدادهای خاص

7-    مواد خطرناک در منزل

8-   مقدمه ای بر ارزیابی عملکردهای آمادگی در موارد اضطراری

9-    حفاظت از منزل یا مرکز تجاری کوچک در برابر بحران

مدیریت بلایای زمین شناختی

تعداد واحد : 2

نوع واحد : نظری

نوع درسمدیریت بلایای آبی – جوی

تعداد واحد : 2

نوع واحد : نظری

نوع درس : اجباری

هدف : آشنایی دانشجویان با انواع بلایای طبیعی آبی – جوی (نحوه بروز، اندازه، نحوه آسیب رساندن) و مدیریتاین بلایا (پیشگیری، پیش بینی، آمادگی، بیمه، امداد، کنترل، مقاوم سازی)

سرفصل :

کلیات : مشخصاات جو و زمین، جبهه ها و توده های هوا، باد، ابر، بارش

پیش بینی های جوی : انواع پیش بینی (زمانی و مکانی، کوتاه مدت و بلند مدت)، ابزارها و روشهای پیش بینی

تغییرات آب و هوائی : علل تغییرات آب و هوائی، اثرات تغییر آب و هوا

تورنادوها : نحوه تشکیل، اثرات، اندازه، مدیریت

هوریکانها :نحوه تشکیل، اثرات، اندازه، مدیریت

سرژ طوفانی : انواع، خسارات، مدیریت

خشکسالی : انواع، تحلیل آماری، اثرات، مدیریت

النینو و اثرات آن : تعریف، اثرات النینو، لانینا

خطرهای جوی متفرقه : تگرگ، رعد و برق، گرمازدگی، سرمازدگی

سیلاب و طغیان : هیدرومتئورولوژی و هیدروکلیماتولوژی سیل، سیل و بارندگی، عوامل ایجاد سیل و طغیان، هیدروگراف سیل، تحلیل آماری سیل، نقشه های پهنه بندی خطر سیل، مدیریت خطر سیل

بهمن : عوامل مؤثر ایجاد بهمن، انواع بهمن، روشهای آسیب رساندن، نقشه های خطر، مدیریت خطر

منابع :

1-   هوا و اقلیم شناسی، دکتر امین علیزاده و همکاران، انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

2-   تغییر آب و هوا و اثرات محیطی آن، دکتر نسترن رحیمی انتشارات اخوان

3-   هیدرولوژی آبهای سطحی، سید محمود رضا بهبهانی،انتشارات دانشگاه تهران

4-   اصول هیدورلوژی کاربردی، دکتر امین علیزاده، انتشارات دانشگاه امام رضا

5-   خشکسالی و راههای مقابله با آن در ایران، دکتر پرویز کردوانی، انتشارات دانشگاه تهران

6-   مخاطرات محیطی، کمیت اسمیت، انتشارات سمت

7-   راهنمای روشهای غیرسازه ای مدیریت سیلاب، کمیته های کاهش اثرات بلایای طبیعی

8-   بررسی و مقایسه روشهای کنترل سیلاب، مهندسین مشاور سازه پردازی ایران

مدیریت بلایای زیست شناختی – تکنولوژیک

تعداد واحد : 2

نوع واحد : نظری

نوع درس : اجباری

هدف : آشنایی دانشجویان با انواع بلایای زیست شناختی، تکنولوژیک و مدیریت این بلایا (پیشگیری،       پیش بینی،آمادگی، امداد، مهار، مقاوم سازی)

خطرهای بیوفیزیکی : انواع خطرهای بیوفیزیکی و روشهای مدیریت آنها

خطرهای فیزیولوژیکی : انواع خطرهای فیزیولوژیکی وروشهای مدیریت آنها

خطر یخ زدگی در کشاورزی : انواع علل یخ زدگی، مدیریت خطر یخ زدگی

خطر بیماریهای اپیدمیک : انواع بیماریهای اپیدمیک و مدیریت آنها

خطر آتش سوزیهای طبیعی : انواع آتش سوزیهای طبیعی، عوامل آتش سوزیهای طبیعی، مدیریت خطر آتش سوزی طبیعی

خطرهای تکنولوژیک : انواع، اهمیت و مدیریت خطرهای تکنولوژیک

حوادث تکنولوژیک مهم دنیا و درسهای گرفته شده از آنها : حادثه بوپال هند، حادثه چرنوبیل، حوادث مربوط به شکست سدها، حوادث هواپیمائی، حوادث جاده ای – راه آهنی، آتش سوزیهای شهری – صنعتی، انفجارهای صنایع و کارخانجات

شناخت زمین و محیط

تعداد واحد : 2

نوع واحد : نظری

نوع درس : کمبود

هدف : هدف این درس آشنایی با دانشجویان با سیاره زمین و مبانی محیط زیست تا بتوانند مباحث مطرح شده در دروس تخصصی (بلایای زمین شناختی، آبی-جوی و زیست شناختی)را بخوبی درک کنند.

سرفصل :

زمین در فضا : موقعیت و ابعاد زمین، حرکات وضعی و چرخشی زمین

کانیها و سنگها : دسته بندی و معرفی انواع مهم کانیها و سنگها

فسیلها : نحوه تشکیل فسیلها و معرفی چند نمونه، اهمیت فسیلها

چینه شناسی : اصول مهم چینه شناسی و معرفی دورانهای زمین شناسی

تکتونیک صفحه ای : معرفی مبانی تکتونیک صفحه ای و اهمیت آن

فرایندهای بیرونی : هوازدگی، فرسایش آبهای جاری، ناپایدرای دامنه ها، فرسایش یخچالی، فرسایش بادی، فرسایش ساحلی

فرایندهای دورنی : چینها، گسلها، آتشفشانها

تشکیل و فرسایش خاک : نحوه تشکیل خاک، علل فرسایش خاک،  اثرات فرسایش خاک، روشهای کنترل

آبهای سطحی و زیرزمینی : رودخانه ها، دریاچه ها، سفره های زیرزمینی، چشمه ها و قنوات

منابع معدنی : نحوه تشکیل منابع معدنی، معرفی اجمالی کاخسارهای فلزی و غیرفلزی مهم

منابع انرژی: نفت، زغال سنگ، سایر منابع انرژی

مبانی هواشناسی : شناخت جو، دما و رطوبت هوا، پایداری و ناپایداری هوا، تشکیل ابر، باد، توده ها و      جبهه های هوا، سیکلونها و آنتی سیکلونها

مبانی اقلیم شناسی : عناصر اقلیمی، طبقه بندیهای اقلیمی

مبانی اکولوژی : اکوسیستم، عوامل زنده و غیرزنده اکوسیستم، ارتباطات متقابل موجودات زنده، انواع اکوسیستم

منابع :

1-   زمین شناسی فیزیکی، ترجمه دکتر فریدثمر، انتشارات دانشگا شیراز

2-   زمین شناسی فیزیکی، انتشارات دانشگاه پیام نور

3-   زمین شناسی تاریخی، تألیف دکتر محمد داستانپور، انتشارات دانشگاه شهید باهنر

4-   هوا و اقلیم شناسی، تألیف دکتر امین علیزاده و همکاران، انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

5-   خاکشناسی برای زمین شناسان، تألیف دکتر احمد عباس نژاد، انتشارات دانشگاه شهید باهنر کرمان

6-   بوم شناسی محیط زیست، ترجمه علیرضا کوچکی و محمد حسینی، انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد

 اصول مدیریت خدمات بهداشتی درمانی در بلایا (وقایع غیرمترقبه)

هدف درس : این درس به منظور ایجاد مهارت و توانایی در دانشجویان برای انجام اصول مدیریت شامل برنامه ریزی، سازماندهی، هدایت، هماهنگی و کنترل در هنگام بروز بلایا و حوادث غیرمترقبه ارائه می گردد. این درس شامل ناخت عوامل محیطی که بر نظام های امنیتی بهداشتی و درمانی در شرایط بحران حین و بعد از حوادث و بلایاهای طبیعی (غیرمتربه) تأثیر می گذارد.

اثرات محلی، ملی و بین المللی بر روابط و سیاستها و همچنین تکنولوژی باید در نظر گرفته شود.

همچنین این درس شامل مدیریت حین و پس از حوادث غیرمترقبه (بلایا)، مدیریت بهداشتی و پیشگیری از بروز بیماریهای همه گیر، مدیریت مصدومان، مدیریت فرآیند ثبات وضعیت بهداشتی و روانی، مدیریت نیروی انسانی در شرایط اضطراری می گردد.

طرح درس : در این درس دانشجویان با موارد زیر آشنا و مهارتهای زیر را فرا می گیرند:

1-   مقدمه ای بر مدیریت بلایا

2-   برنامه ریزی وفراگیری نحوه تحلیل و ارزیابی وضع موجود با در نظر گرفتن کلیه عوامل محیط داخلی و خارجی همچون اثرات محلی، منطقه ای و بین المللی حوادث، تکنولوژی مورد استفاده و پروتکل های بین المللی، فراگیری روشهای برنامه ریزی استراتژیک عملیاتی و بحرانی مقابله با سوانح و بلایا.

3-   سازماندهی سازمانهای بهداشتی و درمانی در مواقع اضطراری

4-   هدایت و هماهنگی در مواقع اضطراری

5-   نظارت بر فرآیند رسیدگی به امور بهداشتی و درمانی در مواقع اضطراری

6-   مدیریت حوادث (شامل رسیدگی به امور پیشگیری و درمانی، رسیدگی به مصدومان، انتقال مصدومین و هماهنگی با مراکز درمانی)

7-   ارزیابی کیفی برنامه های مقابله با سوانح و بلایا

8-   مدیریت نیروی انسانی در مواقع اضطراری

9-   اصول طراحی برنامه مقابله با حوادث غیرمترقبه

10-                       آشنایی با مدیریت بحران در حوزه بهداشت و درمان در حوادث غیرمترقبه

11-                       برنامه پیش بیمارستانی مقابله با حوادث غیرمترقبه

12-                       برنامه ریزی و پیش بینی تعداد نیروی  انسانی، تجهیزات پزشکی و درمانی لازم در ستاد فرماندهی حوادث بیمارستانها و برقراری ارتباط منطقی بین آنها

13-                       آشنایی با نحوه مدیریت خدمات اورژانس در کشورهای مختلف

14-                       سازمانهای مختلف ارائه کننده خدمات اورژانس در کشورهای مختلف

مقایسه تحلیلی از مدیریت حوادث غیرمترقبه (بلایا) و خدمات اورژانس در کشورهای مختلف و ایران