دو سوم بلاياي طبيعي از سال 1994 ناشي از سيل و طوفان بوده و شامل بارندگي هاي سريع، سيل هاي گاه و بيگاه و طوفانهاي غيرمترقبه در 5 كشور جهان بوده است. در برخي قسمتهاي امريكاي مركزي، توسعه هايي كه در عرض 10 سال ايجاد شده بود در اثر گردباد سريع Mitch از بين رفت.

 همزمان با اين حوادث(سيل و طوفان) و خشكسالي ها، اندازه گيري دما که در قسمتهاي مختلف جهان  انجام شده نشان می دهدکه در سالهاي 1998، 2002 و 2003 دماي ميانگين در بالاترين حد خود بوده است. موج گرما چند هزار نفر را در آسيا و اروپا از بين برد. در اين اوضاع و در اثر فعاليتهای نادرست بشر، آتش سوزي هاي غيرمترقبه و گاهي غير قابل كنترل رخ داد.طي قرن قبل در سالهاي 98-1997 خشكسالي‌هاي وسيع، سيلابها و ساير تغييرات آب و هوايي ديده شد. اين وقايع اثرات زيانبار سنگيني در كشاورزي، تأمين غذا، سلامتي و بر سازه هاي شرياني بر جاي گذاشته كه 20000 نفر تلفات و نزديك به 53 بيليارد دلار خسارات مالي داشته است.دماي ميانگين جهان در حال افزايش، سطح درياها در حال بالا آمدن و يخچالها در حال ذوب شدن مي باشند. گزارشات IPPCC بيانگر آنست كه خشكسالي ها و همچنين افزايش شدت بارندگي ها در برخي مناطق جهان رخ خواهد داد. بحث هاي وسيع بين المللي درباره نحوه تأثيرگذاري دراز مدت حوادث و چگونگي دست و پنجه نرم كردن با مسائل ادامه دارد.با اين حال مخاطرات زمين شناسي كه تنها  15%بلاياي ثبت شده در 10 سال گذشته را تشكيل مي دهند عامل يك سوم  تلفات ناشي از حوادث غيرمترقبه هستند. وقوع چندين زمين لرزه مخرب و مرگبار از سال 1999تا 2004 باعث نگراني عمومي مردم از وجود قربانيان بي شمار و عدم امنيت بازماندگان شده است. رانشها، ريزشها و جريانات كلي مخرب نتيجه عملكرد مخاطره انگيزه عواملي مثل نزولات جوي، زمين شناسي و زيست محيطي است كه 40000 قرباني داشته است. بررسي هاي UNDP روي آسيب پذيري و مخاطراتي كه توسط فعاليتهاي بشر ايجاد مي شود نشاندهنده عدم توانمنديهاي اساسي در سطح موردنياز و محدوديت هاي استفاده از دانش امروز است : تحقيقات پيرامون مخاطرات و بلاياي طبيعي در 10 سال گذشته رشد چشمگيري داشته است. در مقياس جهاني توجهي ويژه به تأثير روان شناسي بلاياي طبيعي و نظم هاي چندگانه طبيعت بر روي ابعاد انساني و آسيب پذيري افراد در معرض خطر معطوف شده است. تحقيق (Disasters by Desnigh Miletig, 1999) شامل 250 مقاله تخصصي مثال خوبي است. اين تحقيق حاصل همكاري بيش از 12 آژانس دولتي در ايالات متحده بوده و ارزيابي جامعي جهت درك مخاطرات طبيعي ارائه مي دهد. انجمن آلماني تحقيقات بلاياي طبيعي مثال ديگري از تعاملات ايجاد شده توسط برنامه هاي مختلف در مقوله كاهش بلاياي طبيعي است.

 مقایسه خسارات وتلفات در جهان

تحليل آمار

برای سهولت مقايسه،  رتبه و جايگاه پارامترهای شناسايی زلزله ايران با شش کشور ديگر بطور خلاصه در جدول زير آورده شده است:(مقايسه بين چهل کشور جهان انجام شده است).

 

رديف

             پارامتر

 

نام کشور

شاخص

 توسعه يافتگی

تعدادزلزله/سال

تلفات انسانی/

سال

تلفات انسانی/

يک ميليون نفر

تعدادافراد در معرض خطر/سال

آسيب پذيری نسبی

1

ايران

بيست و سوم (64/0)

سوم

(43/1)

اول

(251 2)

دوم

(68/38)

سيزدهم

(097 094 2)

دوم

(84/074 1)

2

افغانستان

چهلم

X

پنجم

81/0

ششم

399

سوم

82/24

پانزدهم

097 749 1

ششم

09/228

3

ترکيه

بيست و يکم

68/0

هفتم

76/0

سوم

950

چهارم

58/15

نهم

757 745 2

پنجم

94/345

4

الجزاير

بيست و پنجم

63/0

هفدهم

38/0

دهم

137

هفتم

79/5

بيست و دوم

109 252 1

دهم

57/109

5

چين

بيست و ششم

63/0

اول

1/2

چهاردهم

92

سی و ششم

08/0

هشتم

705 493 3

بيست و دوم

4/26

6

زاپن

دوم

9/0

چهارم

14/1

هفتم

281

هفدهم

31/2

اول

862 855 30

سی ام

12/9

7

هند

سی و دوم

51/0

هشتم

67/0

چهارم

577

بيست و پنجم

73/0

دهم

309 730 2

هفتم

16/211

8

امريکا

اول

91/0

پانزدهم

4/0

بيست و نهم

7

چهلم

03/0

پنجم

799 745 6

چهلم

97/0

 

توضيح پارامترهای جدول:

_ شاخص توسعه يافتگی(HDI) توسط برنامه توسعه سازمان ملل (UNDP) با در نظر گرفتن GDP  بر حسب سرمايه، نرخ سواد و اميد زندگی ارائه شده است.

_ تعدادزلزله/سال: ميانگين تعداد زلزله هايی که طی سالهای 2000- 1980 ثبت شده است.

_ تلفات انسانی/سال: آمار تلفات انسانی زلزله در هر سال

_ تلفات انسانی/ يک ميليون نفر: آمار تلفات انسانی زلزله نسبت به هر يک ميليون نفر از جمعيت کشور

_ تعدادافراد در معرض خطر/سال: ميانگين جمعيتی که ساليانه در معرض خطر زلزله قرار دارند.

_ آسيب پذيری نسبی: حاصل تقسيم  ](تلفات انسانی/سال) بر (تعدادافراد در معرض خطر/سال)[ را بر           000 000 1 تقسيم می کنند.

مهمترين نکته ای که از جدول فوق استنباط می شود اين است که:  هر چه  شاخص HDI  به عدد يک نزديکتر باشد (کشورهای توسعه يافته) آسيب پذيری نسبی کمتر شده و تلفات انسانی بطور چشمگيری کاهش می يابد. هم اكنون يك اتفاق نظر جهاني وجود دارد كه كليه تلاشها براي كاهش خطر حوادث غير مترقبه طبيعي بايد به صورت سياست هاي يكپارچه نظام مند، طرح ها و برنامه هاي توسعه پايدار و كاهش فقر انجام شود.

وجود استراتژي و طرح آن براي جهاني امن تر تا زماني كه كاهش بلاياي طبيعي جزئي از برنامه ها و طرح هاي توسعه اي كشورها در تمام سطوح نباشد پيشرفت در توسعه اقتصادي- اجتماعي در طول وقوع بلاياي از بين خواهد رفت. توسعة پايدار، كاهش فقر، نظارت موثر و كاهش خطر حوادث غير مترقبه طبيعي، راهكارهاي مورد حمايت هستند و تلاشهاي پرشتابي مي بايست انجام شوند تا امكانات لازم در سطح ملي و جوامع براي مديريت كاهش خطر فراهم گردد. چنين ديدگاهي به عنوان عنصر مهم براي دستيابي به اهداف پذيرفته شدة بين المللي توسعه تلقي  مي شوند(از جمله اهداف بيانية هزاره (Millennium Declaration) ).افزايش آگاهي و مقبوليت اهميت كاهش بلاياي طبيعي مستلزم لحاظ كردن آن در توسعه پايدار جوامع جهاني است سال 2015 سال موفقيت اهداف توسعه هزاره است كه با كاهش خطر بلاياي طبيعي در تعادل است.

تا زماني كه كاهش حوادث غير مترقبه طبيعي جزئي از برنامه ها و طرح هاي توسعه اي كشورها در تمام سطوح قرار نگيرد كليه استراتژي ها و طرحهاي تاكتيكي و تكنيكي در اين زمينه به بن بست رسيده ضمن اينكه پيشرفتهاي حاصله در ساير زمينه هاي توسعه( اقتصادي_ اجتماعي_...) هم با وقوع حوادث غير مترقبه طبيعي از بين خواهند رفت.