مدیریت بحران

پروژه مديريت مفاهیم کلیدی  

شرايط خطر

به منظور درك مفهوم خطر و بحران مهم است كه مفاهيم خطر،آسيب پذيري ،ظرفيت، احتمال خطر و فاجعه و روابط متقابل آنها را در نظر بگيريم.

خطر

اختلال جدي در عملكرد جامعه، كه باعث از دست رفتن تعداد زيادي از افراد,  مواد و فقران محيطي شود كه فراتر از توان مؤثر گروهها باشد كه بتوانند از منابع خودشان استفاده كنند.

بحران زماني اتفاق مي افتد كه تأثيرات منحني بحران به خوبي سازماندهي نشود.

آسيب رساني

هر حادثه، اصل يا موقعيتي كه عامل بالقوه اي براي اختلال يا آسيب رساني به زير بناي اقتصادي و سرويس دهي، مردم، اموالشان و محيط آنها شود.

ظرفيتها(توانائیها)

 منابع و مهارتهايي كه افراد در اختيار دارند كه مي تواند باعث توسعه ، بسيج و دستيابي شود كه افراد را قادر مي سازد كه آينده خود را بيشتر شكل دهند وليكن خود را با مواجهه شدن با خطرات آماده كنند.

احتمال خطر. احتمال نتايج منفي كه ممكن است زماني كه اتفاق با مناطق آسيب پذير، مردم، دارايي و محيط روي يكديگر اثر مي گذارند.

معيارهاي كاهش خطر

اين معيارها شامل فعاليت ها, پروژه ها و برنامه هايي اند كه گروهها بعد از ارزيابي و تجزيه وتحليل خطراتي كه با آنها مواجه شده اند مشخص خواهند شد.

اين معيارها خصوصا قصد كاهش عوامل خطر را در حال و نيز جلوگيري از عوامل خطر در آينده را در جامعه دارند.

اجتماع

 در متن مديريت احتمال خطر بحران ، يك گروه مي تواند به عنوان افرادي كه در يك منطقه جغرافيايي زندگي مي كنند، كساني كه در معرض خطرات متداول با توجه به موقعيتشان قرار دارند.

اين افراد تجربه هاي رايجي در پاسخگويي به خطرات و بحرانهادارند.

هر چند كه اين افراد ممكن است درك و مواجه شدن با خطرات را به گونه اي متفاوت داشته باشند. گروهها در محل شرایطی برای معيارهاي كاهش خطر داشته باشند (چه اينكه شرايط موافق و يا مخالف باشد).

پروژه

 مرحله اي از سازماندهي اجتماعي كه شامل تقسيم سهم(پول،كار،تكنولوژي،روشها) در يك مدت زمان مشخص كه فعاليتها را تحقق بخشند و بازده يا نتايج را به منظور به دست آوردن منظور از قبل تعيين شده يا هدف و اميد به قصد پيشرفت را به وجود آورند.(اثر/تأثير)

برنامه ريزي پروژه

 ترتيب وظايف براي به دست آوردن پروژه عيني از طريق اجراي پروژه در طول زمان و استفاده مؤثر از منابع را فراهم كردن. اين مقوله شامل مشخص كردن وظائف،ملاك دستيابي،تعيين كردن مسئوليتها،پيشرفت يك جدول زماني بر اساس فعاليتها و مشخص كردن تخصيص منابع و زمان بندی.

 ارزیابی مشارکت محلی:

 ارزيابي مشاركت محلي به عنوان مجموعه اي از روشها،رفتارها و متدهايي تعریف مي شود كه افراد را قادر مي سازد كه ارزيابي،تجزيه و تحليل و برنامه ريزي را خودشان انجام دهند و نيز افراد را قادر مي نماید كه نمودارها و نقشه ها را با ديد خودشان داشته باشند. ديگر متخصصان آنچه را كه به عنوان مشاركت در آموختن و عمل دارند توضيح مي دهند.

ارزيابي احتمال خطر مشاركت در بحران:

ارزیابی احتمال خطر مشارکت در بحران مرحله اي است كه با استناد به آن همه گروههاي مربوط اطلاعات مربوط به احتمال خطر بحران را جمع آوري و تجزيه وتحليل مي كنند بدين جهت كه برنامه هاي مناسبي ترتيب دهند براي كاهش و / يا حذف خطر احتمالي بلايايي كه روي زندگي آنها به صورت نا مطلوبي تأثير مي گذارد و عملكردهاي عيني تحقق بخشند.

هر دو اينها هم مرحله گفتگو و هم مرحله مذاكره با كساني كه در معرض خطر قراردارند، با مراجع صلاحيت دار و ديگر سهامداران در تماس مي باشند.

كنترل

 مرور پيوسته و دوره اي و بازنگري توسط سهامداران مجري فعاليت براي اطمينان از اينكه آيا تحولات به كارگرفته شده است، روي برنامه ها كار شده  و اينكه هدف بازدهي بر طبق برنامه پيش رفته است.

ارزيابي

 ارزيابي نتايج و تأثير پروژه به اين منظور كه مشاهده شود تا چه اندازه عينيتهاي پروژه به دست آمده است. ارزيابي مباني براي تجزيه و تحليل پروژه در ميان راه انجام مي گيرد و اگر لازم باشد برخي تنظيمات و تغييرات در آن داده  مي شود.

متعهد بودن به ارزيابي نهايي به اين دليل است كه آيا روي هم رفته به هدف پروژه رسيده اند.

مديريت احتمال خطر بحران. تلاشي توانمند از سياستهاي مديريتي،مراحل و عملي براي مشخص كردن، تجزيه و تحليل كردن، به دست آوردن، رفتاركردن، كنترل و ارزيابي احتمال خطر است.اين مطلب با تصميم گيري در مورد آزمايش عوامل خطر كه شامل خطر، آسيب پذيري و ظرفيت افراد و كانونها است در تماس مي باشد.

مديريت احتمال خطر بحران بر اساس پايه گروهي

مرحله مديريت احتمال خطر بحران بر پایه گروهی كه در آن مناطقي كه در معرض خطرند به صورت فعاليتی در تشخيص، تجزيه و تحليل، نحوه برخورد، مراقبت و ارزيابي خطرات فاجعه به منظور كاهش آسيب رساني و بالا بردن ظرفيت افراد دخيلند. اين مطلب بدين معني است كه مردم مركز تصميم گيري و اجراي فعاليت هاي برنامه ريزي به منظور احتمال خطر فاجعه هستند. گرفتاري بيشتر افراد         آسيب پذير در درجه اول اهميت قراردارد و حمايت از افرادي كه آسيب پذيري كمتري دارند لازم است .در مدیریت احتمال خطر فاجعه سازمانهاي محلي و ملي درخصوص اين قضيه درگيرند و حمايت رساني مي كنند                          

گروه:

• يك گروه مي تواند به عنوان افرادي كه در يك منطقه جغرافيايي زندگي مي كنند، كساني كه در معرض خطرات متداول با توجه به موقعيتشان قرار دارند.

·        اين افراد تجربه هاي رايجي در پاسخگويي به خطرات و فجايع دارند.هر چند كه اين افراد ممكن است درك و مواجه شدن با خطرات را به گونه اي متفاوت داشته باشند. گروهها در محل شرایطي برای معيارهاي كاهش خطر داشته باشند (چه اينكه شرايط موافق و يا مخالف باشد)

گروه اصطلاحي است كه كاربرد گسترده اي دارد كه شامل موارد زير مي باشد:

اجتماع مي تواند از نظر جغرافيايي تعريف شود: مثل مجموعه اي از خانواده ها ، روستاي كوچك يا اهل محل در يك شهر.

·        اجتماع مي تواند به صورت منطقه اي مشخص شود مثل منطقه كشاورزان، منطقه ماهيگيران و منطقه كسب و کار و غيره .

·        گروه مي تواند براي دلالت به هردو گروههايي دلالت شود كه هم تحت تأثير قرار مي گيرند وهم مي توانند در تعديل خطر و كاهش آسيب رساني ياري كننده باشند.

·        پيشرفت اطلاعات و تبادل تكنولوژي به اشكال جديد ارتباط و احتمالات تولدي جديد به شكل جديد گروه دارد. كامپيوتر ارتباطات را تغيير داد.(فرنبك.ان.دي) و منجر به شكل گيري ارتباطات واقعي شد.رينگلد در سال 1993 ارتباط واقعي را به عنوان جامعه اي اجتماعي تعريف كرد كه از اينترنت به وجود مي آيد زماني كه افراد كافي بحث عمومي را به مدت كافي با احساسات انساني كافي به منظور شكل دادن  دسته اي از ارتباطات انساني در فضاي سيبري فراهم آورند.(رينگلد در فرنبك ان.دي ذكر كرده ) براي منظور ما در مديريت احتمال خطر جامعه بر اساس جامعه،  جامعه مي تواند به عنوان گروهي كه يك يا تعداد بيشتري معيار را به طور عادي با هم تقسيم بندي كرده اند.

اين معيارها مانند زندگي كردن در يك محيط ، در معرض خطرات احتمالي يكساني از يك بحران قرار گرفتن، و يا افرادي كه تحت تأثير يك فاجعه بوده اند. مسائل عادي، قرارگرفتن، وظايف و اميدها با توجه به احتمال خطر بحران نيز ممكن است در نظر گرفته شود، اما به هر حال افرادي كه در يك جامعه زندگي مي كنند آسيب پذير يها و ظرفيت هاي متفاوتي دارند براي مثال اين حالت در آسيب پذيري شان بيشتر و برخي ديگر توانايي شان در ديگران بيشتر باشد.

 درگيري جامعه در مرحله پيشرفت به دليل دنبال كردن ملاحظات عملي زير لازم است :

 هيچ كس بهتر از خود گروههاي محلي نمي تواندفرصتها و محدوديتها را بهتر تشخيص دهد كساني كه لازم است در تشخيص و ارائه راه حلي براي آسيب پذيري بحران با اين قضيه درگير شوند.

هيچكيس بيشتر از گروهي كه زنده ماندن و سالم بودنشان به شرط درك و آگاهي از امورمحلي است به اين امر علاقه مند نيستند. بنابراين اطلاعات بايد به گونه و به زباني ايجاد شود كه گروه بتواند آنرا درك كند.

شواهد در حال رشد نشان مي دهد كه بيشتر مديريت احتمال خطر بحران از كل به جزء و برنامه هاي پاسخگو از ارائه نيازهاي خاص محلي گروههاي آسيب ديده اند، از عامل بالقوه منابع محلي و ظرفيتها چشم پوشي مي كنيم، و حتي در شرايطي ممكن است حتي آسيب پذيري افراد بيشتر شود.

بنا به اتفاق نظر كلي اي كه بين متخصصان مديريت احتمال خطر فاجعه به دست آمد قرار بر آن شد كه تأكيد بيشتري روي برنامه هاي مديريت احتمال خطر بحران بر مبناي اجتماعي قرارداده شود.و اين مطلب به اين معني است كه افراد آسيب پذير خودشان بايد در برنامه ريزي و اجراي معيارهاي مديريت احتمال خطر بحران همراه با وجود همكاري هاي محلي، استانی و ملي همگام باشند.

 مطالب كليدي در مورد روش كاهش آسيب پذيري و مقاوم كردن مردم خصوصا وفق دادن مردم با مواجه شدن با خطر احتمالي بحران است.

 درگير شدن اين گروه در تضمين معيار كاهش سطح خطر منطقه اي يك اصل است.

برخي نويسندگان بين شركت اجتماع و درگيري اجتماع تفاوت مي گذارند. براي منظور ما درمدیریت خطر فاجعه بر اساس گروه درگيري اجتماع و شركت اجتماعي به جاي هم استفاده مي شوند كه اين گفته بدين معني است كه جامعه مسئوليت را براي همه مراحل برنامه كه شامل برنامه ريزي و اجراي آن است به عهده مي گيرد.

 تجربيات در برنامه هاي اجرايي مدیریت خطر بحران یر اساس گروه مطالب ضروري زير را خاطر نشان مي كند:

 اهميت نقش گروه در مديريت احتمال خطر بحران. مركز توجه در مديريت احتمال خطر بحران گروه محلي است. روش کاهش آسیب با حمایت گروه  مشخص كرده است كه افراد بومي توانايي راه انداختن و حمايت از پيشرفت خود را دارند. مسئوليت تغیير به عهده افرادي است كه در اين گروه محلي زندگي مي كنند.

پاداش کار كاهش احتمال خطر بحران برای مردم است. عمده ترين برنامه بهبود توانايي ها و منابع بيشتر گروههاي آسيب پذير و كاهش آسيب پذيري آنها به منظور جلوگيري از وقوع فاجعه در آينده است، تشخيص ارتباط بين مديريت احتمال خطر فاجعه و پيشبرد مرحله است.

بايد در قالب این مدیریت  پيشرفت كلي اي در شرايط زندگي مردم در محيط طبيعي آنها به وجود آورد.

اين شيوه مديريتي پذيرفته است كه ميان دلايل ريشه اي بلايا مانند فقر، تبعيض و ناديده گرفتن، دولت فقير و مديريت اقتصادي و سياسي بد، روي هم رفته نقشي به سمت پيشرفت شرايط زندگي و محيطي دارد.

گروه منبعي كليدي در مديريت احتمال خطر بحران است. گروه عنصر كليدي و اولين عنصر ذينفع در مرحله مديريت احتمال خطر بحران است.

به كارگيري روشهاي بخشي و چند رشته اي.  چندين گروه محلي و حتي چندين سهام دار محلي را براي مديريت خطر احتمالي فاجعه به منظور گسترش پايه اي منابع به وجود آورد.

ساختاري شكل گرفته و فعال.

·        درسهاي عملي تا ساختن تئوري در کاهش آسیب بوسیله مردم (گروه) ادامه پيدا كرده است.

·        تبادل تجربيات، روشها و ابزارها از طريق گروهها و متخصصان  تا غني كردن تمرين ادامه داشته است.

·        کاهش آسیب بر پایه گروه تشخيص داده است كه افراد محتلف درك متفاوتي از احتمال خطر دارند.

·        زنان و مرداني كه تجربه و درك مختلفي در سازگاري با احتمال خطر دارند ممكن است درك متفاوتي از احتمال خطر داشته باشند و بنابراين ديدگاههاي مختلفي در مورد چگونگي كاهش احتمال خطر نيز داشته باشند و تشخيص اين تفاوتها مهم است.

·        افراد و گروههاي اجتماعي مختلف در جامعه ظرفيتها و آسيب پذيري مختلفي دارند.

·        خانواده ها و گروههاي مختلف در جامعه آسيب پذيري و ظرفيتهاي مختلفي دارند.

·        اين تفاوتها با سن، جنسيت، طبقه، شغل (منابع امرار معاش) ، قوم و نژاد، زبان، مذهب و موقعيت فيزيكي مشخص  مي شود.